آوازهای خیس پری دریایی

بررس متن: زهرا درایتی

بررس تصویر:ملیحه سلیمی

12+

صید شدن مردی دریایی در تور ماهیگیری ابراهیمِ صیاد، دوستی آن دو با یکدیگر و تجربه فضای آرمان‌شهر زیر دریا و تفاوت‌هایی که مردم دریا با مردم روی زمین دارند

نویسنده: محمد کاظم مزینانی تصویرگر: محمد علی بنی اسدی

آوازهای خیس پری دریایی

12+

صید شدن مردی دریایی در تور ماهیگیری ابراهیمِ صیاد، دوستی آن دو با یکدیگر و تجربه فضای آرمان‌شهر زیر دریا و تفاوت‌هایی که مردم دریا با مردم روی زمین دارند

نویسنده: محمد کاظم مزینانی

تصویرگر: محمد علی بنی اسدی

بررس متن: زهرا درایتی

سنجه‌ها
جهان کودکی و نوجوانی
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه

برای نمایش توضیحات هر سنجه روی آن کلیک کنید

جهان کودکی و نوجوانی
آوازهای خیس پری دریایی، اقتباسی از داستان‌های کهن هزار و یک شب است و از روزن چشم کودکان روایت نمی‌شود، اما مفهوم دوستی و احساس تعلق از موضوعات پررنگ جهان کودکی و نوجوانی است که کودکان همراه با داستان تجربه می‌کنند. شگفتی دنیای زیر‌آب و سرزمین آبتین و شگفتی به دست‌آوردن گنج‌های زیر دریا از عناصر جهان کودکی است.
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
ابراهیم برای آشنا شدن با دنیای آبتین به شهر او و نزد خانواده‌اش می‌رود و برای همسر او درباره زندگی زنان روی زمین حرف می‌زند. در تعریف ابراهیم زنان مسئولیت اجتماعی نمی‌پذیرند و در چهارچوبی سنتی و بدون توانایی تصمیم‌گیری ازدواج می‌کنند که از جمله موراد کلیشه‌های جنسیتی در داستان است.
محتوای بومی و فرهنگی
داستان برداشتی آزاد از داستان‌های هزار و یک‌شب است و فضای فرهنگی و بومی مردم مشرق زمین به ویژه ایران را در دل خود دارد.
ترس و خشونت
تصاویر ترسناک و وهم‌آلودند. دوستی ابراهیم وآبتین بر پایه‌ی رشوه دادن و راز‌هاست و احساس امنیت به طرفین نمی‌دهد.
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه
تعریف ابراهیم از نقش و جایگاه زن در زندگی انسان‌های روی زمین برای همسر آبتین علاوه بر کلیشه‌های جنسیتی، می‌تواند از موارد بزرگسالانه داستان باشد :«زن‌های زمینی بیش‌تر وقت‌شان به پخت‌وپز و رفت‌وروب و شست‌و‌شو می‌گذرد. آن‌ها در طول سال، یا آبستن‌اند یا در حال شیر دادن به بچه‌های خود هستند، یا درباره این و آن حرف می‌زنند. کار مورد علاقه‌شان نیز، آرایش کردن است».
آنچه والدین باید بدانند

«آوازهای خیس پری دریایی» برداشتی آزاد از داستان‌های هزارویک‌شب است و جزو داستان‌هایی‌ست که روایت کننده فضای فرهنگی و اجتماعی مردم ایران است. داستان درباره‌ی صیادی به نام ابراهیم است که یک روز در تور ماهیگیری خود مردی دریایی را صید می‌کند. مرد دریایی که آبتین نام دارد، در ازای دادن مروارید، از ابراهیم می‌خواهد او را آزاد کند. این اتفاق شروع دوستی آن دو و تجربه‌ی دنیایی شبیه به آرمان‌شهر برای ابراهیم است. ابراهیم هر روز برای مرد دریایی ظرفی میوه می‌برد و او هم در همان ظرف برای او مروارید می‌آورد. تمام این ماجرا یه شرط دارد و آن هم این است که ابراهیم درباره این ماجرا با کسی حرف نزد. دوستی ابراهیم با مرد دریایی باعث می‌شود آن‌ها با تفاوت‌های زندگی یکدیگر و دنیاهای زیر دریا و روی زمین آشنا شوند. اساس دوستی آن دو بر صداقت و رازداری است. ابراهیم برای آبتین که همیشه در زیر دریا زندگی کرده، از عادات و اخلاق اشتباه مردم می‌گوید . آبتین هم از زیبایی‌های روی زمین که او و هم‌نوعانش همیشه در حسرت آن هستند؛ تعریف می‌کند. ابراهیم به نوعی اخاذی می‌کند و دوستی آبتین با او بر پایه‌ی رشوه دادن برای حفظ جان و شهر زیرآب است و دوستی واقعی نیست. تعریف ابراهیم از نقش و جایگاه زن در زندگی انسان‌های روی زمین برای همسر آبتین علاوه بر کلیشه‌های جنسیتی، می‌تواند از موارد بزرگسالانه داستان باشد :«زن‌های زمینی بیش‌تر وقت‌شان به پخت‌وپز و رفت‌وروب و شست‌و‌شو می‌گذرد. آن‌ها در طول سال، یا آبستن‌اند یا در حال شیر دادن به بچه‌های خود هستند، یا درباره این و آن حرف می‌زنند. کار مورد علاقه‌شان نیز، آرایش کردن است». خواندن کتاب برای کودکان 12 سال به بالا پیشنهاد می‌شود.

چکیده داستان

داستان درباره‌ی صیادی به نام ابراهیم است که روزی مردی‌دریایی در تور ماهیگیری او گیر می‌کند. مرد که نامش آبتین است قول می‌دهد در ازای آزادی‌اش به ابراهیم مروارید بدهد و ابراهیم هم قبول می‌کند و این آغاز دوستی دو مرد می‌شود. بعد از دوستی با آبتین، ابراهیم هر روز ثروتمندتر می‌شود و مردم روستا به دنبال کشف راز او هستند. تا اینکه یک روز ابراهیم از نزد آبتین به روستا می‌رود تا برای دوستش ظرفی از میوه مهیا کند که متوجه می‌شود یکی از اهالی روستا قصد شکار آبتین را دارد. ابراهیم نمی‌تواند جلوی این اتفاق را بگیرد. پس از این اتفاق دیگر خبری از آبتین و شهر دریایی او که ابراهیم از آن دیدن کرده بود، نیست.

کیفیت تصویر

فضای وهم‌انگیز تصاویر با افسانه‌ی پری و مرددریایی کاملاً سازگار است. اما تصویرها از خلق فضای ناشناخته و پررمز و راز افسانه‌ها پا را فراتر نهاده و دنیایی توأم با ترس و اوهام را خلق کرده‌اند. افسانه‌هایی که قرار است مخاطب را وارد دنیای زیبایی کنند؛ آغازی ترسناک را برای او به‌همراه دارند. این امر به‌خصوص در تصاویر آغازین کتاب بسیار پررنگ است. حتی زمانی که ماهیگیر به همراه مرددریایی راهی دنیای (به گفته متن) سرشار از تخیل، رنگ، زیبایی و اعجاز می‌شود؛ مخاطب از همه توصیفات زیبا و هیجان‌انگیز متن تنها فضایی عجیب با رنگ‌هایی چرک و تاریک را می‌بیند. مرددریایی از دنیای سرشار از صلح و دوستی در زیرآب‌ها سخن می‌گوید، حال آن‌که مخاطب مابه ازای تصویری برای این توصیفات نمی‌بیند. تصویرگر نتوانسته‌است در ترکیب تکنیک‌های کلاژ و کامپیوتر به انسجام در مجموعه تصاویر دست‌یابد. همچنین استفاده مکرر از عنصر بافت بر شلوغی فضای تصاویر دامن زده‌است. صفحه عنوان کتاب که به نمایش تصاویر کوچک ‌شده داخل کتاب پرداخته، از وضوح و کیفیت تصویری پایینی برخوردار است. استفاده از رنگ‌های تند و خالص در برخی پس‌زمینه‌ها و عدم نمایش کنش و احساسات شخصیت‌های داستان در تصاویر از دیگر نقاط ضعف تصاویر کتاب است. به نظر می‌رسد کیفیت نامناسب چاپِ کتاب موجب خلق فضاهای تاریک و رنگ‌های چرک شده‌است.

فرصت‌هایی برای گفتگو

- فکر می‌کنید چرا آبتین به ابراهیم گفته بود درباره دوستی‌شان با کسی حرف نزند؟ - به نظر شما رازداری به چه معنی است؟ تا به حال برایتان پیش آمده رازدار کسی باشید؟

مشخصات کتاب
نویسنده محمد کاظم مزینانی
ناشر موسسه فرهنگی منادی تربیت
تعداد صفحات 28
سال انتشار در ایران 1379
تصویرگر محمد علی بنی اسدی
عرض کتاب 21
طول کتاب 29
نوع جلد نرم