افسانه باسات

بررس متن: زهرا درایتی

بررس تصویر:منیرالسادات آل هاشم

8+

ماجرای پسری که توسط حیوانات بزرگ می‌شود، بازگشت او نزد خانواده و تلاش برای مبارزه با شر برای حمایت از ایل، همراه با شجاعت و مسئولیت‌پذیری

نویسنده: پریسا برازنده تصویرگر: نجوا عرفانی

افسانه باسات

8+

ماجرای پسری که توسط حیوانات بزرگ می‌شود، بازگشت او نزد خانواده و تلاش برای مبارزه با شر برای حمایت از ایل، همراه با شجاعت و مسئولیت‌پذیری

نویسنده: پریسا برازنده

تصویرگر: نجوا عرفانی

بررس متن: زهرا درایتی

سنجه‌ها
جهان کودکی و نوجوانی
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه

برای نمایش توضیحات هر سنجه روی آن کلیک کنید

جهان کودکی و نوجوانی
داستان‌های کهن، با وجود این‌که از زبان کودک بیان نشده‌اند، سرشار از تجربیات ناب جهان کودکی و نوجوانی هستند و مطالعه‌ی آن تجربه‌های ارزشمندی را برای کودکان و نوجوانان شکل می‌دهد. در این داستان، باسات که خانواده‌ی خود را از دست داده دوباره نزد آن‌ها باز می‌گردد و با محبت آن‌ها و صبوری‌شان تربیت می‌شود که برای کودک بیان‌گر و القا کننده فضای امن، همراه با حس تعلق به خانواده است. باسات پس از بازگشت به خانه، تبدیل به دلاوری شجاع می‌شود و برای خود و خانواده، پیروزی به ارمغان می‌آورد و جان انسان‌ها را نجات می‌دهد. داستان افسانه‌ای باسات می‌تواند روایتی نمادین از حضور کودک و زندگی در فضای امن خانواده، و مورد توجه قرار گرفتن از سمت آنان باشد. این‌که با دریافت محبت از سوی آنان و آموزش‌های درست، می‌تواند بحران‌ها و مراحل رشدی را به درستی طی کند و حضور موثری در جامعه داشته باشد.
محتوای آموزشی
داستان از ادبیات کهن ترکی بازنویسی شده و ممکن است کودکان را به مطالعه‌ی بیشتر درباره‌ی ادبیات کهن ترغیب کند.
الگوی شخصیتی
شیر با پیدا کردن باسات در جنگل، نسبت به او احساس مسئولیت کرده و از او نگهداری می‌کند. والدین باسات از اینکه موفق شده‌اند او را پیدا کرده و نزد خود بازگردانند، خوشحال‌اند و با صبر و حوصله‌ی بسیار مفاهیم و مهارت‎‌های مختلف را آموزش می‌دهند. باسات می‌داند که والدینش به او افتخار می‌کنند و او نیز نسبت به آنان احساس همدلی و همچنین مسئولیت‌پذیری می‌کند.
محتوای بومی و فرهنگی
افسانه‌ی باسات از داستان‌های حماسی کهن ترکی است و کودک را با اسامی، و فضای زندگی ایلات ترک آشنا می‌کند. در انتهای داستان که ده‌ده قورقود، شرح دلاوری‌های باسات را بیان می‌کند، کودکان با زبان ترکی که زبان روایت آن است، آشنا می‌شوند.
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه
آنچه والدین باید بدانند

داستان درباره‌ی نوزادی‌ است که خانواده‌اش او را گم می‌کنند و در جنگل توسط حیوانات بزرگ می‌شود. پس از سال‌ها، خانواده‌ی باسات او را پیدا می‌کنند و به ایل بازمی‌گردانند و به او سوارکاری آموزش می‌دهند. باسات با آموزش‌هایی که می‌بیند تبدیل به یکی از دلاوران ایل می‌شود. از طرفی پدر باسات، دیوی را به فرزندی قبول می‌کند و سعی می‌کند او را تربیت کند. اما دیو آموزش‌پذیر نیست و به مرور دردسرهای زیادی برای خانواده درست می‌کند. اوروزقوجا، پدر باسات و دیو، مجبور می‌شود به حرف مردم ایل تن دهد و او را به غاری در کوه بفرستد اما دیو برای مردم ایل دردسرهای زیادی درست می‌کند. خبر به باسات می‌رسد و او برای مبارزه با دیو، راهی می‌شود. موضوع داستان، درباره‌ی اهمیت آموزش است. باسات با این‌که کودکی خود را در جنگل و نزد حیوانات گذرانده؛ اما با علاقه مسایلی که پدر و مادرش به او آموزش می‌دهند را فرا می‌گیرد و تبدیل به دلاوری بزرگ می‌شود و یاد می‌گیرد با شجاعت، در راه نجات مردمش تلاش و مبارزه کند. افسانه‌ی باسات، اقتباس و بازنویسی یکی از داستان‌های ده‌ده قورقود است. این افسانه‌ها از ادبیات حماسی ترک گرفته شده و شرح دلاوری‌ها و جنگاوری‌هاست. این داستان در سه اپیزود نوشته شده و شرح زندگی باسات، تپه گوز و مبارزه‌ی آن دو با یگدیگر است. این افسانه با نثری روان و تأثیرگذار بازنویسی شده و کودکان را با داستان‌ها و افسانه‌های بومی ایران آشنا می‌کند. خواندن کتاب برای کودکان بالای 8 سال پیشنهاد می‌شود.

چکیده داستان

در یک شب طوفانی، شیر جنگل پسری را کنار درختی تنومند پیدا می‌کند و او را به غار خود می‌برد. او که ده توله‌ی خود را پیش از این از دست داده، تصمیم می‌گیرد پسر را بزرگ کند و این موضوع را به حیوانات جنگل می‌گوید. بعد از سال‌ها مردان ایل برای یافتن پسر به جنگل می‌روند و او را با تور اسیر می‌کنند و به ایل بازمی‌گردانند. مادر و پدر پسر، با صبر و حوصله‌ی بسیار او را تربیت می‌کنند. بعد از مدتی، پدر از پیر ایل می‌خواهد پسرش را دعا کند و حالا که پسرش تبدیل به دلاوری توانا شده، برای او نام بگذارد. ده‌ده قورقود نام پسر را باس‌آت می‌گذارد.

کیفیت تصویر

داستان این کتاب متشکل از سه فصل و روایتی افسانه‌ای از اساطیر قدیم ایران‌زمین است. تصاویر علاوه بر این‌ که با محتوای متن هماهنگ‌اند، در القای حس و حال رمزآلود داستان موفق عمل کرده‌اند. شخصیت‌ها به‌ تبعیت از حس‌و‌حال افسانه‌ای و اسطوره‌ای داستان، به‌گونه‌ای متفاوت ترسیم‌شده‌اند و ممکن است برای برخی مخاطبان ترسناک به نظر برسند. البته ضعف در طراحی و تناسبات نیز در ترسیم آن‌ها دیده می‌شود. تکنیک بامهارت اجرا شده‌است. رنگ‌ها عمدتاً متمایل به فام قهوه‌ای هستند. به تعبیری گزینش رنگ‌ها در جهت احیای فضای کهن و افسانه‌ای داستان صورت گرفته است اما کنتراست پایین رنگ‌ها و پالت رنگی ثابت، باعث شده که هیچ تقدم و تأخری در بازنمایی کاراکترها و عناصر موجود در صفحه مشاهده نشود. تکرار بخشی از تصاویر در صفحه‌های دیگر تنها به‌عنوان عنصری زینتی، تا حدودی از جذابیت کار کاسته‌است. یکی دیگر از عناصری که در مجموعه تصاویر داستان به‌تناوب دیده می‌شود، حضور سطوح شطرنجی پیرامون کاراکترهاست که نقش موثری در زیبایی تصاویر ایفا نمی‌کند. چاپ یو وی روی جلد جذابیت کتاب را در نگاه اول بالا می‌برد.

فرصت‌هایی برای گفتگو

- چرا مردم ایل تپه گوز را به کوه فرستادند؟ فکر می‌کنید اگر او علاقه‌ای به یادگیری نشان می‌داد، چه اتفاقی برایش رخ می‌داد؟ - آیا می‌دانید افسانه‌ها چگونه شکل گرفته‌اند؟ - داستانی از دلاوری‌های قهرمان شهر یا سرزمین خود می‌دانید؟

مشخصات کتاب
نویسنده پریسا برازنده
ناشر موسسه فرهنگی منادی تربیت
تعداد صفحات 38
سال انتشار در ایران 1391
تصویرگر نجوا عرفانی
عرض کتاب 21
طول کتاب 28
نوع جلد نرم