اگر من خلبان بودم

بررس متن: زهرا درایتی

بررس تصویر:ملیحه سلیمی

8+

مواجهه‌ی چهار کودک با مفهوم جنگ پس از بمباران روستا توسط هواپیماهای دشمن؛ همراه با اهمیت صلح

نویسنده: احمد اکبرپور تصویرگر: هدا حدادی

اگر من خلبان بودم

8+

مواجهه‌ی چهار کودک با مفهوم جنگ پس از بمباران روستا توسط هواپیماهای دشمن؛ همراه با اهمیت صلح

نویسنده: احمد اکبرپور

تصویرگر: هدا حدادی

بررس متن: زهرا درایتی

سنجه‌ها
جهان کودکی و نوجوانی
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه

برای نمایش توضیحات هر سنجه روی آن کلیک کنید

جهان کودکی و نوجوانی
داستان از نگاه کودک بیان می‌شود و اولین مواجهه‌ی چهار کودک با جنگ و بمباران است. کودک در این تجربه سوال‌های بسیاری دارد و از نگاه خود مسایل دنیای پیرامون‌اش را تجزیه و تحلیل می‌کند. با آسیب دیدن معلم که بار عاطفی بسیاری برای کودک و دوستانش دارد، او احساس مسئولیت‌پذیری و تعلق به آن فضا را تجربه کرده و به این فکر می‌کند اگر خلبان بود، دنیای متفاوتی را رقم می‌زد. جست‌وجوگری، دوستی و هدف داشتن برای آینده از دیگر تجربیات جهان کودکی داستان هستند.
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
تمام اتفاقاتی که در داستان رخ می‌دهد مانند دیدن هواپیماهای دشمن، مواجهه با مینی‌بوس روستا که در اثر بمباران منفجر شده، دیدن معلم روستا و ناراحتی مردم از آسیب دیدن آشنایانشان، کودک را به سمت موقعیتی پیش می‌برد که در ذهن خود، همراه با کودک داستان که از جمعیت جدا شده و به این فکر می‌کند اگر خلبان بود...، تصمیم‌گیری کند و با لمس بخش اندکی از آسیب‌هایی که جنگ دارد، به صلح بیاندیشد.
محتوای بومی و فرهنگی
داستان در فضای جنگ اتفاق افتاده و درباره‌ی چند کودک روستایی است که برای معلم خود می‌خواهند گل وحشی بچینند و در همین حین با چهار هواپیمای دشمن و بمباران مینی‌بوس روستا مو‌اجه می‌شوند. آرزوهای کودکان برای آینده، عاطفه‌ای که در داستان وجود دارد و بیان موقعیت روستایی و سبک زندگی و دوستی آدم‌های آن، از موارد بومی وفرهنگی داستان هستند.
ترس و خشونت
بچه‌ها با دیدن دود سیاه و عظیمی از سمت روستا، از کوه پایین می‌آیند. دیدن روستا که خالی از سکنه شده، روبه‌رو شدن با انفجار مینی‌بوس، ملتهب بودن فضای مردم روستا، توصیف معلم روستا که در آتش انفجار سوخته و در پتویی پیچیده شده است از موارد ترس و خشونت در داستان است.
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه
وقوع جنگ و به دنبال آن منفجر شدن مینی‌بوس روستا در اثر بمباران هواپیماهای دشمن، زخمی شدن تعدادی از مردم از جمله معلم روستا که بچه‌ها او را دوست می‌دارند، از موارد بزرگسالانه‌ی داستان هستند.
آنچه والدین باید بدانند

داستان درباره‌ی جنگاز دیدگاه کودکان و همچنین اولین مواجهه‌ی چهار کودک با هواپیماهای دشمن و اثراتی‌ست که جنگ در دنیای آنان بر جای می‌گذارد. چهار کودک که مشغول چیدن گل‌های وحشی برای معلم خود هستند، با دیدن هواپیماها، فارغ از ترس و سوال این‌که هواپیماها مربوط به چیزی هستند، لذت می‌برند و شادی می‌کنند. آن‌ها دوست دارند مانند هواپیماها در آسمان باشند و تصمیم می‌گیرند در آینده به جای معلم بودن، خلبان شوند. کودکی که راوی است با دیدن اثری که بمباران هواپیماها بر جای گذاشته و آسیب دیدن معلم‌اش به این فکر می‌کند که اگر او خلبان بود... . داستان با این عبارت به پایان ‌می‌رسد و به کودک زمانی برای فکر کردن و تصمیم‌گیری می‌دهد. کودکان همراه با چهار کودک در داستان، با سوالی مواجه می‌شوند که آنان را با مفهوم جنگ و صلح روبه‌رو می‌کند و به سمت تصمیم‌گیری و تجربه‌ی مسئولیت‌پذیری در برابر اتفاقات جامعه اطرافش سوق می‌دهد. در داستان، موقعیت‌هایی از ترس و خشونت وجود دارد: توصیف آسیب دیدن معلم مدرسه که بر اثر انفجار صورتش قرمز شده و سوخته است و بمباران مینی‌بوس مدرسه توسط هواپیماهای دشمن. چرایی وقوع جنگ و خشونت ناشی از آن، سوالی است که ممکن است با خواندن داستان در ذهن کودک شکل بگیرد؛ به همین دلیل حضور والدین هنگام خواندن داستان جهت بحث درباره‌ی مفاهیمی چون سیاست و جنگ پیشنهاد می‌شود.

چکیده داستان

داستان درباره‌ی چهار کودک است که به کوه رفته‌اند تا برای معلم‌شان گل بچینند. آن‌ها دوست دارند در آینده معلم شوند، اما با دیدن پرواز چهار هواپیما تصمیم می‌گیرند خلبان شوند تا بتوانند در آسمان پرواز کنند. در همین زمان، دود سیاهی از روستا بلند می‌شود. بچه‌ها به روستا بازمی‌گردند و متوجه می‌شوند چهار هواپیما، مینی‌بوس روستا را منفجر کرده‌اند و مردم روستا ترسیده‌اند. بچه‌ها معلم را می‌بینند که از آتش انفجار .آسیب دیده و قرار است به بیمارستان اعزام شود

کیفیت تصویر

تکنیک اجرای تصویرها کلاژ است و تصویرگر با استفاده از تکه‌های کاغذ، برگ و گل‌های خشک‌ شده به خلق اثر خود پرداخته‌است. شخصیت‌ها با وجودی که در اندازه‌ای کوچک و بدون جزئیات به تصویر درآمده‌اند، در نمایش کنش‌های متن موفق هستند. فضاسازی‌ها بسیار خلوت‌اند و در مواردی تنها به استفاده از چند گل خشک در صفحه بسنده شده‌ است. عدم استفاده از خط زمینه در برخی تصاویر بر معلق بودن عناصر بصری در صفحه دامن زده‌ است. فضای تصاویر حس ترس ناشی از بمباران را در خود منعکس نکرده‌ و به مخاطب منتقل نمی‌کنند. تبدیل برگ‌ها و گلبرگ‌های خشک شده به حیوانات مختلف و درختان، برای کودکان جذاب است و می‌تواند تخیل آن‌ها را جهت شبیه‌سازی و خلق نمونه‌های جدید برانگیزد. تکنیک اجرای تصاویر زیبا و همراه باظرافت است. فونت انتخاب‌شده، برای متن طولانی کتاب مناسب نیست. جنس کاغذ، کیفیت چاپ و صحافی کتاب خوب است.

فرصت‌هایی برای گفتگو

- به نظر شما چرا جنگ اتفاق می‌افتد؟ - چه راه‌هایی پیشنهاد می‌دهید که بتواند جلوی جنگ بین کشورها را بگیرد؟

مشخصات کتاب
نویسنده احمد اکبرپور
ناشر موسسه انتشارات علمی و فرهنگی
تعداد صفحات 28
سال انتشار در ایران 1388
تصویرگر هدا حدادی
عرض کتاب 21
طول کتاب 25
نوع جلد نرم