بز و میش (بزو و میشو)

بررس متن: روناک شاه‌محمدی

بررس تصویر:مینا محبی

9+ 7 تا 9 با همراهی والدین

خانه ساختن بز برای فصل سرما، آینده‌نگری، آشنایی با گویش شیرازی و قصه‌های عامیانه‌ی استان فارس

نویسنده: افسانه شعبان‌نژاد تصویرگر: مبینا کوشکی

بز و میش (بزو و میشو)

9+
7 تا 9 با همراهی والدین

خانه ساختن بز برای فصل سرما، آینده‌نگری، آشنایی با گویش شیرازی و قصه‌های عامیانه‌ی استان فارس

نویسنده: افسانه شعبان‌نژاد

تصویرگر: مبینا کوشکی

بررس متن: روناک شاه‌محمدی

سنجه‌ها
جهان کودکی و نوجوانی
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه

برای نمایش توضیحات هر سنجه روی آن کلیک کنید

جهان کودکی و نوجوانی
شخصیت‌های اصلی این کتاب بز و میش و گرگ‌اند که همگی بزرگ‌سال‌ محسوب می‌شوند و مناسبات و مشکلاتشان مرتبط به جهان بزرگسالی است. زبان و لحن داستان فضایی کودکانه اتفاق می‌افتد و برای گروه سنی پیشنهادی قابل‌فهم است. موضوع پیش‌بینی خطرات و یا مشکلات آینده و آماده شدن برای آن‌ها از موارد آموزشی است که در بسیاری از قصه‌های عامیانه دیده می‌شود و برای برخی کودکان قابل درک است.
محتوای آموزشی
موضوع پیش‌بینی خطرات و یا مشکلات آینده و آماده شدن برای آن‌ها از موارد آموزشی است که در بسیاری از قصه‌های عامیانه دیده می‌شود و در این داستان هم به طور غیرمستقیم به آن پرداخته شده است.
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
در این داستان کودکان با گویش شیرازی آشنا می‌شوند. همچنین افسانه‌ی بزبزقندی را با روایتی شیرازی می‌خوانند که با روایت فارسی معیار آن متفاوت است.
ترس و خشونت
دزدیده شدن بچه‌های بز توسط گرگ و جنگ بین بز و گرگ برای پس گرفتن فرزندان از موارد ترس و خشونت داستان است.
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه
موضوعات نهفته در این کتاب که آینده‌نگری، ساختن سرپناه، جنگ برای به‌دست آوردن حق و همچنین دروغ گفتن برای منافع است، موضوعاتی بزرگ سالانه‌اند.
آنچه والدین باید بدانند

داستان درباره‌ی بز و میش است که دو مادرند و رویکرد‌های مختلفی در زندگی دارند. بز برای فصل سرما خانه می‌سازد تا خودش و بچه‌هایش امن باشند و میش نمی‌سازد. بز دلش می‌سوزد و با مهربانی میش و بچه‌هایش را به خانه راه می‌دهد ولی میش در عوض این محبت بچه‌های بز را به خطر می‌اندازد و آن‌ها را به گرگ می‌دهد. در پایان بز با گرگ می‌جنگد و بچه‌هایش را نجات می‌دهد. این داستان راجه به آینده‌نگری و پیش‌بینی کردن برای کودکان است. همچنین به موضوع سواستفاده برخی افراد از محبت زیاد هم اشاره شده است. این کتاب که با دو گویش فارسی معیار و شیرازی نوشته‌شده است، مخاطبانش را علاوه بر داستان با گویش شیرازی آشنا می‌کند. داستان این کتاب یکی از روایت‌های همان «بزبز قندی» معروف است که در روایتی شیرازی آن تفاوت‌هایی با داستانی که همه از بزبز قندی می‌دانند دیده می‌شود. جدای از آشنایی با گویش شیرازی، داستانی متفاوت و جالب در این کتاب وجود دارد که می‌تواند نظر کودکان که داستان بزبزقندی را می‌دانستند به خود جلب کند. همچنین در این کتاب سی‌دی قصه‌ی آن به گویش شیرازی ضمیمه‌شده است که می‌تواند برای مخاطبان قابل‌توجه باشد. در این داستان بااینکه بز به میش و بچه‌هایش برای سرما سرپناه می‌دهد، اما وقتی گرگ به در خانه‌ی بز می‌آید و بز خانه نیست، میش به گرگ می‌گوید که بچه‌ها بز را ببر که چاق‌ترند و بچه‌های خودش را قایم می‌کند. رفتار نامناسب میش در این افسانه بی‌پاسخ باقی می‌ماند. همچنین موضوع کتاب که ساختن سرپناه، آینده‌نگری، و جنگ برای به‌دست آوردن حق است، موضوعاتی بزرگ‌سالانه‌اند.ازاین‌رو برای کودکان کم‌سن تر همراهی و توضیحات مربی یا والدین لازم به ‌نظر می‌رسد.

چکیده داستان

خانم بز به خانم میش می‌گوید که سرما دارد نزدیک می‌شود و باید برای سرپناه فکری بکنند. خانم میش می‌گوید هنوز که سرما نیومده و دلیلی وجود ندارد که به سرپناه فکر کنند. خانم بز می‌رود پشم‌هایش را بچیند تا با آن خانه‌ای گرم بسازد. خانم بز خانه‌ای برای خودش و بچه‌هایش می‌سازد، ولی خانم میش هیچ ‌کاری نمی‌کند. سرما که می‌آید خانم بز و بچه‌هایش در خانه‌ی گرم‌شان هستند، ولی خانم میش و بچه‌هایش از سرما و باران می‌لرزند. خانم میش پیش خانم بز می‌رود و از او می‌خواهد که خودش با بچه‌هایش را در خانه‌شان راه دهد. خانم بز دلش می‌سوزد و به میش بچه‌هایش پناه می‌دهد. روزی خانم بز دنبال بز می‌رود و به خانم میش می‌گوید که مواظب بچه‌هایش باشد که گرگ شکارشان نکند. خانم بز می‌رود و کسی در می‌زند. میش در را باز می‌کند و می‌بیند که گرگ است. میش بچه‌های خودش را قایم می‌کند و به گرگ می‌گوید بچه‌های بز را ببر که آن‌ها چاق‌ترند. گرگ بچه‌های بز را برمی‌دارد و می‌رود. بز به خانه برمی‌گردد و میش با گریه به بز می‌گوید که گرگ آمد هرچه میش اصرار کرد بچه‌های خودش را ببرد گوش نداد و بچه‌های بز را برد. بز به سراغ روباه و کفتار می‌رود و به آن‌ها می‌گوید که اگر بچه‌های منو بردید بیاید به جنگ من. آن‌ها هرکدام می‌گویند که بچه‌های بز را نبرده‌‌اند و به جنگ بز نمی‌آیند. بز به سراغ گرگ می‌رود و گرگ می‌گوید من بردم و با تو می‌جنگم. بز در جنگ با گرگ پیروز می‌شود و بچه‌هایش را به خانه برمی‌گرداند.

کیفیت تصویر

تصاویر رنگارنگ کتاب که با کلاژهایی از تکه پارچه‌های متنوع ساخته ‌شده‌اند، می‌توانست انتخاب مناسبی برای کتابی فولکلور با گویش محلی باشد، اما عدم مهارت تصویرگر در کنترل رنگ‌ها و بافت‌ها در اجرای تکنیک باعث شلوغی و عدم‌ تشخیص شخصیت‌ها و کنش‌ها شده‌است. تصاویر بز و میش به‌سختی از هم قابل‌ تفکیک هستند و برخی از شخصیت‌ها هم در عطف کتاب قرار‌گرفته‌اند و به‌خوبی دیده نمی‌شوند. به‌نطر می‌رسد نقطه‌چین‌ها با این هدف که پیش‌درآمدی به تصاویر صفحه بعد باشند و توجه را به جزئیاتی از تصاویر صفحه بعد جلب کنند در صفحه چیده شده‌اند، ولی در این امر نیز ناموفق بوده و کمکی به درک بهتر داستان نمی‌کنند. داستان برای کودکان نوخوان طولانی است و دنبال‌کردن داستان و تشخیص گویش‌های شیرازی و فارسی از هم سخت است و نوشته‌ها به‌خوبی از هم تفکیک نشده‌اند. طرح جلد و گرافیک و صفحه‌آرایی کتاب بسیار ضعیف است.

فرصت‌هایی برای گفتگو

- آیا می‌توانی با استفاده از کلماتی که از شیرازی یاد گرفته‌ای چند جمله بسازی؟ - آیا شما هم بلدید پیش‌بینی آینده و مسائلش را در نظر داشته باشید و خودتان را آماده کنید؟ یک مثال بزنید. - به نظر شما چرا میش از بچه‌های بز نگهداری نکرد؟

مشخصات کتاب
نویسنده افسانه شعبان‌نژاد
ناشر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
تعداد صفحات 44
سال انتشار در ایران 1395
تصویرگر مبینا کوشکی
عرض کتاب 22
طول کتاب 22
نوع جلد نرم