درخت بخشنده

(The Giving Tree)

thumbnail
۸ سال به بالا
در رامون، ستاره‌های یک محتوا با توجه به تحلیل کلی سنجه‌ها و نظر بررس و با هدف نشان دادن میزان هم‌راستایی آن اثر با نیازهای رشدی و تحولی گروه سنی موردنظر، ارزیابی می‌شود. با نحوه نوشتن بررسی در رامون آشنا شوید

ازخودگذشتگی‌های یک درخت برای یک پسربچه، از کودکی تا پیری و تمثیلی ملموس از بخشندگی طبیعت

سال: 1378
    بررس تصویر: شادی هاشمی فشارکی
    بررس متن: نیوشا فدایی

    سنجه‌ها

    این بخش، مجموعه ای از سنجه‌های مثبت و منفی است که در هر محتوا بررسی می‌شوند، تعداد بولت‌ها نشانگر کمیت آن سنجه است. با کلیک روی هر سنجه می‌توانید توضیحات مربوط به آن را بخوانید.
اطلاعات بیشتر درباره سنجه‌ها را در لینک زیر ببنیید: هر سنجه نمایانگر چیست؟
    کودکان با نگاه جان‌بخش خود به طبیعت می‌توانند درخت را زنده و مادر تلقی کنند. گیرنده بودن نیز از عناصر دنیای کودکی است. بسیاری از کودکان بدون اینکه از آن‌ها نیازی برای برطرف کردن نیازهای خودشان و دیگران وجود داشته باشد و به دلیل اینکه هنوز در برخی مهارت‌ها توانمند نشده‌اند، نقش گیرنده و مصرف‌کننده را در روابطشان دارند و به نیازهای والد یا هرکسی که به آن‌ها رسیدگی می‌کند توجه کمتری دارند. تفاوت نیازهای کودکانه از طبیعت با نیازهای بزرگسالانه که خودخواهانه و همراه با سوءاستفاده است در طی داستان مشهود است.
    با توجه به اینکه عنوان کتاب هم درخت بخشنده است، نقش درخت و شخصیت بخشنده او در این داستان مورد اهمیت است. مهربانی و بخشندگی و زیبایی درخت الگوی بخشندگی را ارزش مثبت جلوه می‌دهد.
    این کتاب به موضوع محیط‌زیست و استفاده بی‌رویه از منابع زمین می‌پردازد و می‌تواند مشوق بحث‌های جالبی درباره نیازهای انسان و نگرش انسان به طبیعت باشد. انسان در کودکی با نگاهی پذیرنده و با شیوه همزیستی پایدار با طبیعت همراه است. در بزرگ‌سالی استفاده و سو استفاده از طبیعت برای منافعش جزئی از فرهنگ معاصر بشر شده است. در کهن‌سالی به گذشته می‌نگرد و حسرت خرابی‌هایی که با بی‌فکری به وجود آورده است را خواهد خورد.
    بهره‌برداری بی‌وقفه از درخت در زمان بزرگ‌سالی پسرک و درنهایت از بین رفتن درخت از موارد خشونت علیه طبیعت و غم‌انگیز است.

    آنچه والدین باید بدانند

    در بخش آگاهی والدین درباره‌ کلیت محتوا، داستان و نکات مثبت و منفی آن نوشته‌ایم. همچنین به نکاتی اشاره می‌کنیم که ممکن است برای والدین مهم باشند.

    داستان درباره‌ی درختی است که از کودکی یک انسان تا زمان پیری همراه او و بخشنده برای نیازهای زیستی اوست و منابع زندگی او و امنیت و نجات او را تأمین می‌کند. این داستان از ازلحاظ عاطفی بسیار تأثیرگذار است، حتی اگر به نظر افراطی بیاید. برخی از مخاطبین این کتاب عشق همراه با ازخودگذشتگی را زیبا می‌دانند حتی اگر افراطی باشد. می‌توان تصور کرد که این درخت مادری بالغ، صبور و قابل‌اتکا است که بچه‌هایش همیشه می‌توانند روی او حساب کنند. ازخودگذشتگی اغراق‌آمیز درخت به نظر برخی دیگر زیاده‌روی و عدم توانایی مشخص کردن محدوده‌های یک رابطه سالم است. نظر سومی هم وجود دارد که این داستان را یک داستان محیط زیستی و در راستای نمایش بخشندگی طبیعت و طمع و بی‌فکری انسان می‌داند. طبیعت اختیاری برای دفاع از خود ندارد. مادر طبیعت در بخشنده‌ترین وضعیت خود است و انسان در کمال خودمحوری، برای حیات آن تصمیمات آنی و بدون افق مشخص و پایدار می‌گیرد. درخت/طبیعت در ادبیات می‌تواند نماد زن باشد و تصویر کودکی که در ارتباط با این درخت بزرگ می‌شود پسر/مرد است. جامعه مردسالار و ارتباط همراه با سوءاستفاده‌اش از طبیعت باذکاوت طراحی‌شده است.
    از بین رفتن درخت در انتهای داستان صحنه غم‌انگیز و تأثیرگذار است. این کتاب نه‌تنها برای کودکان بالای شش سال بلکه برای بزرگ‌سالان نیز مناسب است.

    چکیده داستان

    داستان درباره‌ی یک درخت و یک پسربچه است. در کودکی، نوجوانی، جوانی، بزرگ‌سالی و کهن‌سالی رابطه پسر با درخت تغییر می‌کند. هر رابطه معنای مشخصی دارد که به‌نوعی در کتاب ارزش‌گذاری شده است. این تمثیل شل سیلوراستاین درباره بخشندگی و گرفتن مفاهیم گوناگونی در ذهن باقی می‌گذارد.

    کیفیت

    تصاویر کتاب درخت بخشنده همانند دیگر آثار نویسنده و تصویرگر معروف شل سیلوراستاین، ساده، گویا و لطیف هستند. تصاویری که صرفاً با طراحی‌های خطی کارشده‌اند و درعین‌حال روایت گر، پرقدرت و سرشار از احساس هستند.
    در این کتاب با دو شخصیت پسر و درخت روبه‌رو هستیم. باوجود محدودیت در فضا و شخصیت‌ها، تصویرگر به‌خوبی از عهده‌ی تنوع بصری و تعامل میان این دو برآمده است. شخصیت پسرک به‌تدریج بزرگ‌تر و پیرتر می‌شود و درخت نیز باوجود محدودیت هایی که دارد، حرکت‌ها و فرم‌های گوناگونی به خود می‌گیرد. لطافت رابطه‌ی میان این دو و دوستی‌شان به‌خوبی در تصاویر نمایان است.
    خطوط پرقدرت و درعین‌حال سیال و پویا هستند. تصویرگر پرگویی نکرده و با کم‌ترین عناصر بصری به انتقال مفاهیم داستان پرداخته است.
    به دلیل قرار گرفتن هم‌زمان متن فارسی و انگلیسی در کنار هم، صفحه‌هایی که متن طولانی‌تر است، شلوغ به نظر می‌رسند.

    فرصت‌هایی برای گفتگو

    در این بخش موضوعات و سوالاتی را درباره هر محتوا مطرح می‌کنیم که صحبت راجع به آن‌ها می‌تواند برای بچه‌ها و خانواده‌ها مفید باشد و به درک بهتر اثر و موضوعات مطرح شده در آن منجر شود.

    – خانواده‌ها می‌توانند درباره‌ی پیامی که نویسنده تلاش می‌کند تا انتقال بدهد صحبت کنند. آیا به نظر کودکان این کتاب خوبی است؟
    – آیا فکر می‌کنید توقع پسر از درخت زیاد است؟
    – درباره‌ی حال درخت چه فکر می‌کنید؟
    – آیا فکر می‌کنید پسر قدر درخت را نمی‌داند؟
    – اگر جای پسر بودید چطور رفتار می‌کردید؟

    مشخصات کتاب

    نویسنده شل سیلوراستاین
    ناشر هستان
    تعداد صفحات ۴۷
    نام مترجم رضی خدادادی(هیرمندی)
    سال انتشار در ایران ۱۳۷۸
    تصویرگر شل سیلوراستاین
    عرض کتاب ۱۹
    نوع جلد نرم