ملکه سایه‌ها

بررس متن: زهرا درایتی

بررس تصویر:مینا محبی

12+ 10 تا 12 با همراهی والدین

ماجرای سفر برادر برای یافتن خواهرش که تبدیل به کبوتر شده و مبارزه با ملکه‌ی سایه‌ها برای نجات دخترانی که اسیر کرده است همراه با شجاعت و مبارزه با شر

نویسنده: احمد شاملو تصویرگر: ضیاء‌الدین جاوید

ملکه سایه‌ها

12+
10 تا 12 با همراهی والدین

ماجرای سفر برادر برای یافتن خواهرش که تبدیل به کبوتر شده و مبارزه با ملکه‌ی سایه‌ها برای نجات دخترانی که اسیر کرده است همراه با شجاعت و مبارزه با شر

نویسنده: احمد شاملو

تصویرگر: ضیاء‌الدین جاوید

بررس متن: زهرا درایتی

سنجه‌ها
جهان کودکی و نوجوانی
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه

برای نمایش توضیحات هر سنجه روی آن کلیک کنید

جهان کودکی و نوجوانی
در این داستان شخصیت اصلی، برای نجات خواهرش به سفر می‌رود؛ و مسیر بالندگی و رشد را طی می‌کند. او در این سفر با صبر و پشتکار مسیرهای طولانی را می‌پیماید و با کمک یاریگرانی که در طول مسیر به او کمک می‌کنند و راه را نشان‎‌اش می‌دهند، به قلعه‌ای می‌رسد که خواهرش و چندین دختر دیگر در آن اسیر هستند. پسر با شجاعت آن‌ها را نجات می‌دهد و جادوگری که آن‌ها را اسیر کرده بود را از بین می‌برد. این پیروزی، سبب می‌شود تا مورد توجه قرار گیرد و تحسین شود. قهرمان داستان، ویژگی‌ها و توانایی‌های فرانسانی ندارد و با تلاش و شجاعت، تبدیل به قهرمان می‌شود. داستان می‌تواند برای کودکان بزرگ‌تر و نوجوانان معنادار باشد.
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
شخصیت اصلی داستان به سفری می‌رود که درباره‌ی آن اطلاعی ندارد و می‌داند که این سفر ممکن است بسیار طولانی باشد. او با تلاش و پشتکار فراوان، به راهی که آغاز کرده، ادامه می‌دهد و درنهایت موفق می‌شود خواهرش را نجات دهد و به خواسته‌ی خود برسد.
محتوای بومی و فرهنگی
داستان‌های عامیانه شاملو تلاشی در جهت حفظ فرهنگ و زبان عامیانه فارسی هستند. در این داستان و همراه با نمادهای آن، مخاطبان با ساختار زبان و وضعیت فرهنگی مردم ایران آشنا می‌شوند.
ترس و خشونت
خواهر با آرزوی برادر تبدیل به کبوتری سفید می‌شود و با پرواز کردن در چنگ ملکه سایه‌ها اسیر می‌گردد؛ و همچنین کشته شدن کبوترهایی که زمانی یک دختر بوده‌اند و خوردن خون آن‌ها توسط ملکه‌ی سایه‌ها تا بتواند عمر جاودانه داشته باشد؛ ممکن است برای کودکان کوچکتر آزاردهنده باشد.
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه
دختر خورشید شاه که توسط پسر نجات پیداکرده به او می‌گوید تا عمر دارد می‌خواهد کنیز او باشد و آن دو با یکدیگر ازدواج می‌کنند.
آنچه والدین باید بدانند

داستان درباره‌ی خواهر و برادری است که مشغول تماشای پرواز پرنده‌ها هستند، برادر به خواهر می‌گوید اگر دوست دارد او هم یک پرنده سفید باشد، کافی است بال‌هایش را بازکرده و پرواز کند. با تبدیل خواهر به کبوتر، پسر غمگین می‌شود؛ اما غم خوردن و گریه کردن فایده‌ای ندارد و پسر برای پیدا کردن خواهرش با هفت‌ کفش آهنین و هفت عصای آهنین راه می‌افتد. موضوع داستان درباره‌ی شجاعت است. پسر در راه خود مصمم است و از هیچ‌چیزی باکی ندارد و همین شجاعت به او کمک می‌کند تا بتواند دخترانی که اسیر ملکه‌ی سایه‌ها هستند را نجات دهد و تبدیل به قهرمان داستان شود. داستان «ملکه‌ی سایه‌ها» از مجموعه‌ی کودکانه‌های بامداد است. در این مجموعه داستان‌های عامیانه به قلم احمد شاملو و توسط ضیاءالدین جاوید جمع‌آوری‌شده است. شاملو که سال‌ها در زمینه ادبیات و زبان عامیانه تحقیق کرده، در این مجموعه، داستان‌های منظوم و منثوری به سبک داستان‌های کهن عامیانه‌ی فارسی نوشته است. معمولاً در نوشته‌های او نمادهای اجتماعی و فرهنگی بسیاری دیده می‌شوند که مخاطبان کودک و نوجوان می‌توانند با همراهی بزرگ‌ترها آن‌ها را کشف کنند به همین دلیل مطالعه‌ی کتاب برای کودکان بزرگتر و نوجوانان پیشنهاد می‌شود.

چکیده داستان

داستان برادری که آرزو می‌کند خواهرش تبدیل به یک کبوتر سفید شود. با آرزوی او دختر تبدیل به کبوتری می‌شود و پرواز می‌کند. پسر که از رفتن خواهرش غمگین شده است، تصمیم می‌گیرد برای پیدا کردن او همه‌جا را بگردد. تا این‌که متوجه می‌شود خواهر در قلعه‌ی ملکه‌ی سایه‌ها اسیرشده است. پسر با راهنمایی‌های خورشید شاه، موفق می‌شود خواهرش و تمام دختران قلعه را نجات دهد و ملکه‌ی سایه‌ها را نابود کند.

کیفیت تصویر

تصاویر این‌ کتاب که در‌دهه 50 شمسی خلق‌ شده‌اند، با‌ حال‌وهوای متن هماهنگ‌اند و در‌ زمان پیدایش، سبکی نوآورانه داشته‌اند؛ نوع طراحی‌ها با‌ خطوط ‌راست و شکسته و فرم‌های هندسی آن از‌ این‌ جهت حائز‌ اهمیت هستند. تصاویر با خطوط‌ ظریف قلم‌فلزی و رنگ‌های لطیف آبرنگی اجرا شده‌اند و تخیل موجود در‌ متن را به شکلی نمادین نمایش می‌دهند. طراحی‌ شخصیت‌ها ساده و کنش‌ها به‌ علت سبک طراحی‌، عموماً خشک هستند. در‌ برخی‌ از تصاویر ایراداتی در‌طراحی پرسپکتیو دیده‌می‌شود، به‌طوری‌که دوری و نزدیکی اجسام را به‌درستی القا نمی‌کنند. چهره‌ها نیز عاری ‌‌از‌ هر گونه ابراز احساساتی هستند و در مواردی تصویرگر چندان به نشانه‌های مورد اشاره در‌متن توجه نکرده‌است از‌جمله رنگ‌سیاه لباس‌ «خورشید‌شاه». گرافیک‌ زیبای‌ کتاب در‌ طراحی‌ عنوان و کتاب‌سازی، بر‌ جذابیت‌های آن افزوده‌است، ولی آوردن ادامه یا قسمتی از‌تصویر صفحه‌ قبل در‌ لبه‌ صفحه‌ها بدون دلیل خاصی صورت گرفته و بیشتر جنبه‌ تزئینی دارند. کتاب‌ حاضر نمونه قابل‌ توجهی، برای آشنایی کودکان با‌ یکی‌ از کتاب‌های تصویری دهه 50 شمسی است.

فرصت‌هایی برای گفتگو

-فکر می‌کنید چه چیزی به برادر کمک کرد تا بتواند خواهرش را نجات دهد؟ -به نظر شما کبوتر سفید در این داستان نماد چه مفهومی می‌تواند باشد و چرا این مفهوم به صورت نمادین در داستان بیان شده است؟

مشخصات کتاب
نویسنده احمد شاملو
ناشر چشمه
تعداد صفحات 32
سال انتشار در ایران 1393
تصویرگر ضیاء‌الدین جاوید
عرض کتاب 21
طول کتاب 20
نوع جلد سخت