من یک گوزن بودم

بررس متن: روناک شاه‌محمدی

بررس تصویر:الهام فرخ نیا

9+

شکار‌شدن گوزنی جوان و مرگ او در کنار تاکید بر موضوعاتی مانند آسیب نزدن به حیوانات و توجه به زندگی باارزش حیوانات

نویسنده: احمد اکبرپور تصویرگر: نرگس محمدی

من یک گوزن بودم

9+

شکار‌شدن گوزنی جوان و مرگ او در کنار تاکید بر موضوعاتی مانند آسیب نزدن به حیوانات و توجه به زندگی باارزش حیوانات

نویسنده: احمد اکبرپور

تصویرگر: نرگس محمدی

بررس متن: روناک شاه‌محمدی

سنجه‌ها
جهان کودکی و نوجوانی
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه

برای نمایش توضیحات هر سنجه روی آن کلیک کنید

جهان کودکی و نوجوانی
در این داستان شخصیت اصلی کودک یا نوجوان وجود ندارد. شخصیت اصلی این کتاب گوزنی جوان است که توسط شکارچی‌ای تیر می‌خورد و می‌میرد. گوزن درجایی درحالی‌که تیرخورده است اسب و پادشاه زخمی را به نحوی نجات می‌دهد، این محبت بی‌دریغ گوزن دارای معصومیت و سادگی و مهربانی است که شبیه به برخی کودکان گروه سنی پیشنهادی است که عواطف و احساساتشان در تصمیم‌گیرها بیشترین تأثیر را دارد. موضوع مراقبت از حیوانات و دوست داشتن‌ آنها در جهان کودکی معنادار است.
محتوای آموزشی
در این داستان به شکل مختصر به شیوه‌ی زندگی کردن گوزن‌ها اشاره‌شده است.
الگوی شخصیتی
این داستان می‌تواند توجه کودکان را به محبت به حیوانات و آسیب‌نزدن به آن‌ها جلب کند. دختر پادشاه سعی می‌کند گوزن زخمی را نجات دهد و زخم‌های گوزن را درمان کند که این خود نشان‌دهنده‌ی توجه به حیوانات است.
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
شخصیت اصلی در این داستان از نیمه‌ی داستان می‌میرد و حال و هوای داستان غم‌انگیز می‌شود و همچنین مُردن گوزن به خاطر تیر خوردن و زخمی شدن هر چند واقعی ولی تا حدودی خشن است.
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه
آنچه والدین باید بدانند

داستان درباره‌ی گوزنی جوان است که روزی در دشت تیر می‌خورد و شکار می‌شود و علی‌رغم اینکه دختری گوزن را نجات می‌دهد و سعی می‌کند درمانش کند، گوزن می‌میرد. این داستان از زبان گوزن نوشته‌شده است و درباره‌ی آسیب زدن به حیوانات و دردناک و غم‌انگیز بودن حذف هر حیوان از کره‌ی زمین است. داستان به موضوع شکار اشاره می‌کند و می‌تواند توجه کودکان مخاطبش را به احساسات و عواطف حیوانات جلب کند. از دیگر نکات آموزشی داستان زندگی گروهی حیوانی مانند گوزن است و اینکه آن‌ها نیز مانند خانواده زندگی می‌کنند و از طریق خصوصیات فیزیکی خاص‌شان در طبیعت از خود مراقبت می‌کنند. در این داستان به شکل غیرمستقیم به مسئله‌ی خطرناک بودن انسان‌ها برای بقای حیوانات وحشی نیز می‌پردازد. انسان بدون ابزار در طبیعت هیچ امکان مبارزه و دفاعی ندارد و از همه‌ی حیوانات کم‌قدرت‌تر است. اما انسان با ابزار و اسلحه امکان نابرابر شکار را برای خود به‌وجود می‌آورد و حق زندگی را از دیگر حیوانات می‌گیرد. این داستان می‌تواند توجه کودکان را به موضوع دوستی با حیوانات و آسیب نزدن به آن‌ها جلب کند. این داستان شروع مناسبی برای درس‌ها محیط‌زیستی و حفاظت از حیات وحش است. کودکان می‌توانند درباره‌ی گونه‌های جانوری منقرض شده یا در معرض نابودی بیشتر بیاموزند و درباره‌ی روش‌های محافظت و محافظت مشارکتی از طبیعت و حیات وحش گفتگو کنند. در این داستان گوزن جوان می‌میرد و می‌گوید که دختر پادشاه من را نجات داد و به زخم‌هایم مرهم گذاشت اما من خوب نشدم و مُردم و فضای داستان به همین واسطه به‌شدت غم‌انگیز می‌شود. گوزن مُرده به دل‌تنگی برای اعضاء خانواده‌اش و دوستانش اشاره می‌کند و در کل حال و هوای داستان از نیمه تا پایان دردناک و غم‌انگیز است، ازاین‌رو این داستان ممکن است برای برخی کودکان حساس‌تر گروه سنی پیشنهادی تا حدودی آزاردهنده باشد و عواطف‌شان را جریحه‌دار کند. همچنین شکار حیوانات به این شکل از عهده‌ی کودکان برنمی‌آید و کاری بزرگسالانه است، ازاین‌جهت در جهان کودکی و نوجوانی و مسائل آن‌ها جایگاهی پررنگی ندارد.

چکیده داستان

این داستان از زبان گوزنی نوشته‌شده است که با خانواده و دوستانش به شکل گروهی زندگی می‌کنند و در مقابل شکارچی‌ها از شاخ‌های تیزشان استفاده می‌کنند. گوزن می‌گوید که با انسان‌های شکارچی نمی‌توانند مبارزه کنند. روزی پادشاه و همراهانش به دشت می‌آیند و می‌خواهند گوزن‌ها را شکار کنند. تیری به گوزن داستان می‌خورد و هرچه می‌دود نمی‌تواند به خانواده و دوستانش برسد. گوزن می‌بیند که ناگهان پادشاه نیز تیرخورده و به زمین افتاده است و افسار اسب پادشاه نیز به درختی گیرکرده است. گوزن بااینکه خودش زخمی است به سراغ پادشاه و اسبش می‌رود و آن‌ها را نجات می‌دهد. دختر پادشاه گوزن را به قصر می‌برد و به زخم‌هایش مرهم می‌گذارد، اما گوزن خوب نمی‌شود و می‌میرد. گوزن مرده دلش برای خانواده و دوستانش خیلی تنگ می‌شود.

کیفیت تصویر

زبان تصویر همانند متن کتاب لطیف و خاطره‌وار است و اتفاقات محوری داستان را خلاقانه به‌تصویرکشیده است. طراحی‌ها انتزاعی و زیبا هستند، ترکیب‌بندی خوبی در صفحه دارند و درمجموع از غنای بصری برخوردارند. تکنیک تصویرها ترکیبی از کلاژ با کاغذ رنگی، مداد‌کنته و چاپ‌دستی است و بامهارت اجراشده‌‌است. عناصر تشکیل‌دهنده تصویر، از زیاده‌گویی پرهیز داشته و معنادار و هدفمند هستند. تصاویر با کدها و نشانه‌های تاریخ‌دار و برش‌های کاغذ، حس و حال آثار کهن را دارند و این‌طور به‌نظر‌می‌رسد که خاطرات گوزن را در آلبوم قدیمی‌اش ورق می‌زنیم. رنگ زمینه از رنگ‌های گرم مانند خاکی و نارنجی شکل گرفته و با طوسی، مشکی و قرمز ترکیب‌شده و تضاد رنگی کویر را به خاطر می‌آورد. رنگ قرمز در فضاسازی، پوشش‌ها و آرایش، هدفمند به‌کار رفته‌است. فضاسازی‌ها، محیط طبیعی نیمه بیابانی را نشان می‌دهند که مکان زیستی گوزن‌هاست. ترکیب‌بندی تصاویر خلاقانه و پویاست. در شخصیت‌پردازی انسانی، ظرافت فیگورهای تصویر شده، بیننده را به یاد فضای نقاشی ایرانی و مینیاتورها می‌اندازد. پوشش و چهره‌های قدیمی، متأثر از دوره‌هایی است که شکار در میان پادشاهان رواج داشته است و با زمان وقوع داستان هماهنگی دارد. شخصیت‌پردازی گوزن‌ها و اسب‌ها از ظرافت و زیبایی چشم‌نوازی برخوردارند. چهره‌ها و چشم‌های آن‌ها طبیعی و پراحساس هستند. شخصیت‌ها به‌خوبی کنش‌های متن را نمایش می‌دهند.

فرصت‌هایی برای گفتگو

- اگر در خیابان ببینی که کسی سگ یا گربه یا حیوان اهلی دیگری را آزار می‌دهد به او چه می‌گویی؟ - آیا تابه‌حال حیوانات وحشی را در زیستگاه طبیعی‌شان دیده‌اید؟ چه احساسی داشتید؟ - شما برای محافظت از حیات وحش چه پیشنهاد‌ها و راهکارهایی دارید؟

مشخصات کتاب
نویسنده احمد اکبرپور
ناشر افق (کتاب‌های فندق)
تعداد صفحات 24
سال انتشار در ایران 1395
تصویرگر نرگس محمدی
عرض کتاب 16
طول کتاب 23
نوع جلد نرم