مهندس خرابکار و پسری که خودش شد

thumbnail
۱۰ سال به بالا
در رامون، ستاره‌های یک محتوا با توجه به تحلیل کلی سنجه‌ها و نظر بررس و با هدف نشان دادن میزان هم‌راستایی آن اثر با نیازهای رشدی و تحولی گروه سنی موردنظر، ارزیابی می‌شود. با نحوه نوشتن بررسی در رامون آشنا شوید

ماجرای دو پسر نوجوان در مدرسه و در گروه همسالان همراه با پذیرش خویشتن، اعتماد به نفس، دغدغه‌های نوجوانی

سال: 1398
    بررس تصویر: ملیحه سلیمی
    بررس متن: ملیحه سلیمی

    سنجه‌ها

    این بخش، مجموعه ای از سنجه‌های مثبت و منفی است که در هر محتوا بررسی می‌شوند، تعداد بولت‌ها نشانگر کمیت آن سنجه است. با کلیک روی هر سنجه می‌توانید توضیحات مربوط به آن را بخوانید.
اطلاعات بیشتر درباره سنجه‌ها را در لینک زیر ببنیید: هر سنجه نمایانگر چیست؟
    کتاب به برخی از دغدغه‌های پایان دوران کودکی و دوران نوجوانی به خوبی پرداخته است. خلق و خوهای دوره‌ی نوجوانی در هر داستان به شکل ویژه‌ای توجه شده است. شخصیت‌های اصلی هر دو داستان در محیط مدرسه برای اثبات خود و یا پذیرش از جانب همکلاسی‌ها، با خود و یا دیگران درگیر هستند و برای حل این مسئله تمهیداتی را به کار می‌بندند. نوید به دلیل چاقی مفرط، مهاجرت به تهران و جدید بودن محیط مدرسه و همکلاسی‌ها، احساس ناامنی و ترس از عدم پذیرش را دارد . روحیه‌ی مبارزه‌طلبی و برتری‌جویی در فربد و شهریار آن‌ها را به سمت مسابقه‌ی ماشین‌کنترلی‌ها با هم سوق می‌دهد. روابط خانوادگی در شخصیت‌های هر دو داستان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است؛ آن‌ها خانواده‌ی خود را دوست دارند؛ سلامتی و جلب رضایت خانواده برایشان اهمیت دارد. میل به استقلال به شکل حل کردن مشکلات و مسائل‌شان بدون کمک گرفتن از اعضاء خانواده و ... از دیگر سنجه‌های نوجوانی مورد توجه در داستان‌ها است.
    حضور والد با مسئولیت که روش‌های همدلی را به خوبی می‌شناسند از ویژگی‌های مهم شخصیت‌های هر دو داستان است. فربد زمانی‌که قوانین خانه را زیر پا می‌گذارد، از طرف پدر با محرومیت مواجه می‌شود. در عین حال زمانی که در ارائه‌ی کاردستی مدرسه موفق می‌شود، پدر به او می‌گوید که به فربد افتخار می‌کند. از این منظر در هر دو داستان با خانواده‌های مواجه هستیم که روابط عاطفی در آن‌ها جاری است و در عین حال مسائل تربیتی، رفتارهای شیطنت‌آمیز و کودکانه، درگیری‌های خواهربرادری و ... نیز در آن‌ها وجود دارد. نوید با وجود عدم صداقت و اشتباهاتی که داشته، از طرف دوستان بخشیده و پذیرفته می‌شود و این پیام را به مخاطب می‎‌دهد که نقاط مثبت و ویژگی‌های باارزش درونی همچون صداقت، مهربانی و ... بیش از نقاط منفی و مسائل ظاهری، در پذیرش و شکل‌گیری دوستی دارای اهمیت است. نوید به واسطه‌ی نجات جان پدربزرگ تبدیل به قهرمانی کوچک می‌شود. از این روست که او با بالا رفتن اعتماد به نفسش، جسارت ابراز وجود خود، معذرت خواهی از همکلاسی‌ها و ایستادن در برابر ظلم و زورگویی را کسب کرده و دیگر حاضر به باج‌دادن به وی نیست. رسیدن به این بلوغ فکری از نوید شخصیتی قدرتمندتر می‌سازد که دوستان قدیمی‌اش با وجود همان مسائل و مشکلات پیشین، همچنان تمایل به دوستی با وی دارند.
    در داستان پسری که خودش شد الفاظ و جمله‌های تحقیرآمیز و تمسخرآمیز استفاده شده است. این الفاظ به خاطر چاقی نوید، توسط دوستان و همکلاسی‌هایش به وی گفته می‌شود. از این نمونه‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: «خرسک، دِ تکون بده این هیکل رو!، گند زدی گامبو و....» محتوای بزرگسالانه:
    داستان مفاهیمی مانند مقابله با زورگویی و ظلم را پررنگ کرده و به مخاطب می‌آموزد که ظلم پذیری به اندازه‌ی ستم کردن، رفتاری نکوهیده و ناپسند است و از این منظر به شکلی غیرمستقیم به ارزش اعتماد به نفس، دوست‌داشتن و پذیرش خویشتن می‌پردازد. روش حل مسئله در بخش‌های مختلف داستان‌ها وجود دارد.
    داستان‌ها در فضای شهری ایرانی در جریان هستند. اشاره به زورخونه، میل و کشتی که مربوط به ورزش‌های سنتی ایرانی هستند، حتی اشاره به کتلت به عنوان یک غذای ایرانی در پررنگ‌تر کردن این فضا موفق عمل کرده‌اند. اگرچه محتوای بومی و محلی داستان‌ها در همین حد باقی می‌مانند، اما نویسنده در خلق فضای تهران موفق ظاهر شده است.
    ترس، استرس و اضطراب در فضای هر دو داستان پررنگ است. نوید حجم بالایی از نگرانی و ترس را از فاش شدن دروغ‌هایی که به همکلاسی‌هایش گفته متحمل می‌شود. ترس از عدم پذیرش توسط همسالان و طرد شدگی موجب به وجودآمدن کابوس‌های شبانه در وی شده است. دروغگویی اگر چه عملی نکوهیده است، اما این حجم از استرس، حس همذات‌پنداری را در مخاطب برانگیخته و نوید را مستحق این اندازه آزار و اذیت نمی‌بیند.

    آنچه والدین باید بدانند

    در بخش آگاهی والدین درباره‌ کلیت محتوا، داستان و نکات مثبت و منفی آن نوشته‌ایم. همچنین به نکاتی اشاره می‌کنیم که ممکن است برای والدین مهم باشند.

    کتاب “مهندس خرابکار و پسری که خودش شد” شامل چند داستان و درباره‌ی دو پسر نوجوان و ماجرای آن‌ها در خانواده، مدرسه و گروه همسالان است. درونمایه‌ی اصلی داستان‌ها پیرامون دغدغه‌‌های نوجوانان در دوران و آستانه‌ی سن بلوغ است؛ یکی از مهم‌ترین این موارد عدم پذیرش خویش به ویژه شکل ظاهری خود است. خواندن این کتاب می‌تواند به مخاطب نوجوان کمک کند با شخصیت‌های اصلی داستان هم‌ذات‌پنداری کرده و با متصور کردن خود در شرایط مشابه، در تجربیات آن‌ها شریک شود. درنهایت تجربه‌ی پیروزی نوجوانان، این نوید را به مخاطب می‌دهد که با انتخاب راه درست حتی پس از تجربه‌های نادرست، در مسیر صحیح قدم خواهد‌گذاشت. مطالعه‌ی این اثر می‌تواند برای والدین نیز مناسب باشد؛ و به آن‌ها کمک کند تا از میزان حساسیت نوجوانان نسبت به مشکلات، علاقمندی‌ها و … در آن‌ها آگاه شده و با فراگرفتن روش‌های همدلی در شرایط ضروری به شیوه‌ای صحیح به یاری آن‌ها بشتابند.

    چکیده داستان

    کتاب شامل دو داستان است. داستان اول درباره‌ی پسربچه‌ای به نام فربد است که کنجکاوی و علاقه‌ی زیادش به کارهای فنی موجب می‌شود، همه‌ی اسباب‌بازی‌های خود را خراب کند. او که قانون‌شکنی کرده و ماشین کنتزلی جدیدش را خراب کرده‌است، از طرف پدرتنبیه می‌شود و امکان شرکت در مسابقه‌ای که با یکی از رقیبانش در مدرسه ترتیب داده را از دست می‌دهد. فربد در نهایت می‌آموزد که چگونه از علاقمندی‌ها و توانایی‌هایش در جهت جلب اعتماد خانواده‌اش بهره گیرد و با کنترل حس کنجکاوی، جهت‌بخشی و آموزش صحیح، برخی از اسباب‌بازی‌های خراب خود را تعمیر کند.
    داستان دوم درباره‌ی پسربچه چاقی است که به تازگی به همراه خانواده‌ی خود به تهران مهاجرت کرده‌است. او از ترس عدم پذیرش از طرف همکلاسی‌های جدیدش به دروغ می‌گوید که به تازگی از انگلیس به ایران آمده است؛ تا از این طریق میان دوستان جدیدش توجه و محبوبیت کسب کند. در پی برخی اتفاقات، در نهایت متوجه اشتباه خود شده و حقیقت را به دوستانش می‌گوید.

    تصاویر و ویدیو‌ها

    کیفیت

    تصاویر در انتخاب نقاط عطف و روایت داستان ضعیف عمل کرده‌ و غالبا به نمایش اتفاقات ساده و کم‌اهمیت پرداخته‌اند و در مواردی نیز تصاویر فاقد گویایی، قدرت توصیفی و جذابیت لازم هستند. این مشکل در داستان دوم کم‌رنگ‌تر است و توصیف‌های تصویری بهتری از اتفاقات مهم داستان در اختیار مخاطب قرار می‌گیرد. تک‌رنگ بودن تصویرها متناسب با فضای متن و گروه سنی مخاطب کتاب است. شخصیت‌پردازی خاصی در تصاویر صورت نگرفته‌است و تصویرگر تنها به نمایش دست‌ها بسنده کرده‌است، با این وجود پیداکردن شخصیت مورد نظر در تصاویر مشکل نبوده و خوانش تصویری آسیب ندیده‌است. فضاسازی‌های قابل توجهی پیرامون موقعیت‌هایی که داستان در آن روایت می‌شود در تصاویر وجود ندارد. اجرای تکنیک خوب و قابل قبول است. ترکیب‌بندی ‌ها غالبا متنوع و جذاب نیستند؛ با این وجود لطمه‌ای به اثر وارد نمی‌سازند. ترتیب، توالی و تعداد تصاویر با توجه به مصور بودن کتاب قابل قبول است. در داستان اول قرارگیری تصویرها در فریم‌های دایره‌ای شکلِ یک‌اندازه موجب یکنواختی گرافیک اثر شده‌است، این مشکل در داستان دوم مرتفع شده‌است. تصویر روی جلد برای گروه سنی مخاطبکتاب مناسب نبوده و فاقد جذابیت لازم در جلب توجه مخاطب است. جنس کاغذ، کیفیت چاپ و صحافی کتاب خوب است.

    فرصت‌هایی برای گفتگو

    در این بخش موضوعات و سوالاتی را درباره هر محتوا مطرح می‌کنیم که صحبت راجع به آن‌ها می‌تواند برای بچه‌ها و خانواده‌ها مفید باشد و به درک بهتر اثر و موضوعات مطرح شده در آن منجر شود.

    چه معیاری برای انتخاب دوستانتان دارید؟
    اگر یک چیز را درخودت دوست نداشته باشی یا نپسسندی، چه کار می کنی؟
    تابه‌حال برای شما پیش آمده ویژگی‌ای از خود را دوست نداشته باشید، چه کاری انجام می‌دهید؟
    فکر می‌کنید بهترین راه برای رسیدن به آرزوهایتان چیست؟

    مشخصات کتاب

    نویسنده افسانه شمسایی
    ناشر کتاب‌های نردبان (شرکت انشارات فنی ایران)
    تعداد صفحات ۷۶
    سال انتشار در ایران ۱۳۹۸
    تصویرگر سالومه سیاح
    عرض کتاب ۱۴
    نوع جلد نرم