کدو قلقله‌زن کی برگشته بود؟

بررس متن: زهرا درایتی

بررس تصویر:مینا محبی

10+

پیرزن برای به دنیا آوردن فرزند دخترش به خانه آن‌ها می‌رود. و داستان پیدا کردن راهی برای فرار کردن از دست گرگ و شیر و پلنگ برای بازگشت به خانه.

نویسنده: علی‌اصغر سیدآبادی تصویرگر: علیرضا گلدوزیان

کدو قلقله‌زن کی برگشته بود؟

10+

پیرزن برای به دنیا آوردن فرزند دخترش به خانه آن‌ها می‌رود. و داستان پیدا کردن راهی برای فرار کردن از دست گرگ و شیر و پلنگ برای بازگشت به خانه.

نویسنده: علی‌اصغر سیدآبادی

تصویرگر: علیرضا گلدوزیان

بررس متن: زهرا درایتی

سنجه‌ها
جهان کودکی و نوجوانی
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه

برای نمایش توضیحات هر سنجه روی آن کلیک کنید

جهان کودکی و نوجوانی
داستان از زبان و دیدگان کودک بیان‌نشده است، اما مخاطب خود را برای تجربه‌های جهان کودکی و نوجوانی آماده می‌کند. آشنایی با مفهوم تصمیم‌گیری بر اساس شرایط و موقعیت‌ها و همچنین توانایی مدیریت بحران از مواردی است که کودکان و نوجوانان با ورود به فضای مدرسه یا اجتماع بزرگ‌تر، با آن آشنا می‌شوند. این توانایی به کودکان و نوجوانان کمک می‌کند تا در شرایط بحرانی، عملکرد بهتری داشته باشند و سریع‌تر آن موقعیت را پشت سر بگذارند.
محتوای آموزشی
آموزش تفکر خلاق و حل مسئله از مواردی است که داستان به صورت غیرمستقیم به کودکان آموزش می‌دهد.
الگوی شخصیتی
کودک همراه با پیرزن در داستان، توانایی مدیریت موقعیت‌های بحرانی و حل مسئله را می‌آموزد. تجربه‌ی پیرزن برای کودک این پیام را به همراه دارد که در این موارد ترس خود را کنترل کنند. کنترل ترس، به کودک امکان تصمیم‌گیری درست و حتی فرصت درخواست کمک از دیگران را خواهد داد. تصمیم‌گیری یکی دیگر از مهارت‌های زندگی است که کودکان در این داستان می‌آموزند. کودکان با بررسی دقیق بخش اول داستان و برای بخش دوم که پایان‌بندی است، تصمیم‌گیری می‌کنند و عاقبت همه‌ی شخصیت‌های داستان را مدنظر می‌گیرد.
محتوای بومی و فرهنگی
داستان کدو قلقله‌زن یکی از داستان‌های عامیانه ایرانی است که در آن به یک سری ارزش‌های فرهنگی اشاره می‌شود. برای مثال پیرزن که از گرگ و شیر و پلنگ می‌خواهد به او اجازه بدهند تا به خانه دخترش برود و موقع به دنیا آمدن نوه‌اش آنجا حضورداشته باشد.
ترس و خشونت
در روایت اول، پیرزن کدو قلقله‌زن از شیر و گرگ و پلنگ می‌خواهد به خانه دخترش برود و نوه‌اش را به دنیا بیاورد و بعد همراه با نوه تازه به دنیا آمده‌اش نزد آن‌ها بازخواهد گشت. بیان این روایت از ربان پیرزن که همیشه نقش یاری‌گر مهربان در قصه‌های ایرانی داشته است، ممکن است سبب ایجاد ترس و دلهره در کودک شود. خطر خورده شدن توسط شیر و گرگ و پلنگ از موارد ترس و خشونت داستان است.
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه
آنچه والدین باید بدانند

این کتاب یکی از جلدهای «قصه‌های شیرین مغزدار» است که هرکدام بازنویسی یکی از داستان‌های کهن و عامیانه ایرانی است که کودکان بارها آن‌ها را از والدین و بزرگ‌ترهای خود شنیده‌اند. داستان این جلد بازنویسی داستان عامیانه‌ی کدو قلقله‌زن است. در این داستان هم مانند نسخه قدیمی، پیرزن به خانه دخترش می‌رود تا نوه‌اش را به دنیا بیاورد و به گرگ و شیر و پلنگ قول می‌دهد بعد از به دنیا آمدن نوه‌اش، بازگردد. حالا گرگ و شیر و پلنگ، در کنار جاده منتظر او هستند. پیرزن راه‌های زیادی برای بازگشت به خانه دارد که به او کمک می‌کند طعمه‌ی شیر و پلنگ و گرگ نشود. داستان کدو قلقله‌زن به کودکان تفکر، مدیریت موقعیت، توانایی حل مسئله و تصمیم‌گیری بر اساس شرایط و موقعیت را آموزش می‌دهد. پیرزن در موقعیت خطرناکی که گرگ و شیر و پلنگ برای او فراهم می‌کنند تسلیم نمی‌شود و به دنبال راهی برای فرار می‌گردد. نویسنده با بازنویسی داستان و امروزی کردن آن، امکان درک و پذیرش داستان را برای کودک فراهم می‌کند. داستان‌ها به دو بخش تقسیم می‌شوند؛ بخش اول مطرح کردن موضوع داستان و همان صورت‌مسئله است و در بخش دوم حدس‌هایی برای ادامه داستان زده می‌شود که مخاطب را به‌سوی پایان‌بندی داستان هدایت می‌کند. پایان باز داستان و سؤالی که در انتهای کتاب از کودک پرسیده می‌شود، او را وارد داستان می‌کند و از او می‌خواهد در شکل دادن آن مشارکت داشته باشد. این مجموعه می‌تواند ازجمله داستان‌های فکری برای کودکان به‌حساب بیاید، چراکه مفهوم علت و معلولی را به کودک آموزش می‌دهد و او را از مخاطب صرف بودن به مخاطبی فعال که سؤال می‌کند و داستان را رقم می‌زند تبدیل می‌کند.

چکیده داستان

داستان درباره پیرزن کدو قلقله‌زن است که به مناسبت به دنیا آمدن نوه‌اش، به دیدن دختر و دامادش می‌رود. شیر، گرگ و پلنگ در جاده منتظرند تا او بازگردد و او را بخورند؛ اما پیرزن درزمانی که کسی از آن خبر ندارد به خانه‌اش بازمی‌گردد.

کیفیت تصویر

تصاویر هنرمندانه و زیبای این‌ کتاب با‌خلق صحنه‌هایی جذاب و متفاوت، روایتی جدید از یک داستان قدیمی را پیش‌روی خوانندگان خود قرار‌ می‌دهند و با‌ هدف تشویق کودکان به‌ داشتن نگاهی‌ نو، پابه‌پای متن اتفاقات قصه را بازگو می‌کنند. استفاده‌ی تصویرگر از لباس‌های معاصر و عناصر‌ مدرنی چون اتوبوس و تلفن، کودکان را در تجسم بهتر داستان کمک می‌کند و با خلق تصاویری متفاوت به‌ گسترش ذهنیت خلاق در آنها کمک می‌کند. استفاده از بافت شطرنجی نیز با‌توجه به پرسش‌های داستان به‌جاست. طراحی‌ها با‌خطوط نرم و روان و با‌قدرت کار‌شده‌اند که نشان از‌مهارت تصویرگر دارند. نشانه‌هایی از ایرانی‌بودن در‌لباس‌ها و تزئینات آنها نیز دیده‌ می‌شود. ترکیب‌بندی‌های متنوع و فضاسازی‌های پویای آن هم متناسب با اتفاقات متن است و از نقاط قوت کتاب به‌ حساب می‌آید. رنگ‌آمیزی‌ها نیز با‌مهارت انجام شده و به‌ زیبایی اثر افزوده‌ است. گرافیک و صفحه‌آرایی‌ها به‌خوانش صحیح متن کمک‌ کرده و تغییر اندازه‌ حروف توجه مخاطب را به‌ تغییر لحن داستان جلب می‌کند.

فرصت‌هایی برای گفتگو

- به نظر شما چه راه دیگری برای پیرزن وجود دارد تا به خانه بازگردد بدون این‌که گرگ و شیر و پلنگ او را بخورند؟ - به نظر شما چرا گرگ و شیر و پلنگ حرف پیرزن را که قول بازگشت داده است را باور می‌کنند؟

مشخصات کتاب
نویسنده علی‌اصغر سیدآبادی
ناشر افق (کتاب‌های فندق)
تعداد صفحات 28
سال انتشار در ایران 1388
تصویرگر علیرضا گلدوزیان
عرض کتاب 21
طول کتاب 27
نوع جلد نرم