الینا: اگر من آنجا نبودم

(Elina: As if I wasn’t there )

بررس متن: زهرا درایتی

13+ 11 تا 13 با همراهی والدین

فیلمی سینمایی درباره‎‌ی تلاش دختری کوچک برای درک مرگ پدر، مواجه شدن با فقر و تجربه‌ی ورود به مدرسه پس از بیماری؛ همراه با شجاعت و تجربه‌ی دوستی

سال انتشار: 2002

الینا: اگر من آنجا نبودم

(Elina: As if I wasn’t there )
13+
11 تا 13 با همراهی والدین

فیلمی سینمایی درباره‎‌ی تلاش دختری کوچک برای درک مرگ پدر، مواجه شدن با فقر و تجربه‌ی ورود به مدرسه پس از بیماری؛ همراه با شجاعت و تجربه‌ی دوستی

سال انتشار: 2002

بررس متن: زهرا درایتی

سنجه‌ها
جهان کودکی و نوجوانی
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه

برای نمایش توضیحات هر سنجه روی آن کلیک کنید

جهان کودکی و نوجوانی
الینا نمی‌تواند مرگ پدرش را بپذیرد و به خاطر از دست دادنش غمگین است. او فکر می‌کند پدر در مرداب زندگی می‌کند و هر روز برای حرف زدن با او به مرداب می‌رود. مادر و خواهر الینا او را درک نمی‌کنند و مادر او را از رفتن به مرداب منع می‌کند. تا این‌که در تجربه‌ی نزدیک به مرگِ الینا، مادر متوجه می‌شود الینا از دست دادن را به درستی متوجه نشده و به همین دلیل است که هر روز به مرداب می‌آید. او درباره‌ی مرگ پدر که به دلیل بیماری بوده برای الینا توضیح می‌دهد. درک شدن و حمایت از سمت مادر، سبب می‌شود الینا آرامش و مورد توجه بودن را تجربه کند. ایرما، خواهر کوچک‌تر نیز پس از این‌ اتفاق، حمایت کردن را می‌آموزد. الینا و ایرما رابطه‌ای صمیمانه دارند و الینا تلاش می‌کند از خواهرش مراقبت کند. در مدرسه نیز الینا احساس تنهایی و درک نشدن را تجربه می‌کند. خانم هولم رفتاری خصمانه دارد و الینا را به خاطر شرایط زندگی، پدرش و بیماری‌ای که داشته، تحقیر می‌کند. الینا سعی می‌کند با مادر درباره‌ی درگیری‌های مدرسه و محرومیت از غذا حرفی نزند. معلم جدید مدرسه، آقای بیروک تنها فردی است که از الینا حمایت می‌کند و با او حرف می‌زند. شجاعت و ایمانی که الینا به انجام کار درست دارد، برای بچه‌های مدرسه نیز الهام‌بخش است. در نهایت خانم هولم مجبور می‌شود از الینا به خاطر رفتارهایی که داشته عذرخواهی کند. تجربه‌ی الینا در مدرسه و خانه ممکن است برای کودکان و نوجوانان هم‌ذات‌پندارانه باشد.
محتوای آموزشی
داستان فیلم در سال ۱۹۵۲ اتفاق می‌افتد و تماشای آن ممکن است کودکان و نوجوانان را به مطالعه‌ی بیش‌تر درباره‌ی تاریخ کشورهای سوئد و فنلاند و همچنین دوره‌ای که فنلاند جزوی از سوئد بوده، ترغیب کند.
الگوی شخصیتی
خانم هولم آنتوان را به دلیل این‌که فنلاندی حرف زده است از ناهار محروم می‌کند؛ الینا معتقد است این کار عادلانه نیست به همین دلیل ناهار خود را به آنتوان می‌دهد و با این‌که مادرش و خانم هولم او را مجبور به عذرخواهی می‌کنند، نمی‌پذیرد که این کار را انجام دهد چون فکر می‌کند کار اشتباهی انجام نداده است. الینا شجاعت و جسور بودن را از پدرش آموخته و با وجود این‌که دیگران او را به خاطر این ویژگی‌ها سرزنش می‌کنند، می‌داند کار درستی را انجام می‌دهد. مادر الینا بعد از مرگ پدر مجبور است بیش‌تر از قبل کار کند، اما با این حال تلاش می‌کند رابطه‌ای گرم و صمیمی با فرزندان خود داشته باشد. معلم جدید مدرسه، آقای بیورک، با رفتارها و سیستم آموزشی خانم هولم مخالف است و برخلاف خانم هولم که بچه‌های مدرسه را به خاطر زبان فنلاندی تحقیر می‌کند، قصد دارد با یادگرفتن زبان فنلاندی از بچه‌ها، با آن‌ها دوست شود. او سیستم آموزشی سخت‌گیرانه و همراه با نظم شدید را قبول ندارد و ترجیح می‌دهد با بچه‌های مدرسه رفتاری دوستانه و همراه با احترام داشته باشد. ایرما، خواهرش را به خاطر اعتراض‌ها و رفتارهای عجیبی که دارد سرزنش می‌کند و از کارهای او خجالت می‌کشد، اما بعد از تجربه‌ی نزدیک به مرگِ الینا در مرداب، در مدرسه با خواهرش همراه می‌شود و ناهارش را نمی‌خورد. پس از ایرما، بچه‌های مدرسه هم از ناهارخوری خارج می‌شوند و اتحاد آنان خانم هولم را وادار می‌کند از الینا عذرخواهی کند.
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
دکتر با مادر الینا درباره‌ی مرگ ایزاک، پدر خانواده، صحبت می‌کند در حالی‌که الینا و خواهر کوچکترش به حرف‌های او گوش می‌دهند و اندوهگین هستند. خانم هولم، زنی جدی است که رفتاری خشن و مستبدانه با بچه‌ها دارد و جریمه‌‌هایی مانند محروم شدن از ناهار برای آن‌ها در نظر می‌گیرد. او از هر فرصتی برای تحقیر الینا استفاده می‌کند. مادر الینا را مجبور می‌کند از خانم هولم عذرخواهی کند، اما او نمی‌پذیرد و به همین دلیل خانم هولم وانمود می‌کند الینا وجود ندارد و او را نادیده می‌گیرد. الینا که خشمگین است، مدرسه را ترک‌ می‌کند و به مرداب می رود و درحالی‌که ترسیده است، در مرداب فرو می‌رود.
گفتار نامناسب
در فیلم از کلمات توهی‌آمیز استفاده شده است: ناخوشایند، قدرناشناس، دختر دیوونه و احمق. خانم هولم با لحنی همراه با توهین و تمسخر با بچه‌های مدرسه حرف می‌زند و از فقر و بیماری الینا برای تحقیرش استفاده می‌کند.
محتوای بزرگسالانه
آنچه والدین باید بدانند

این فیلم سینمایی درباره‌ی دختری به نام الینا و تجربه‌ی زندگی او پس از مرگ پدرش است. او فکر می‌کند پدر پس از مرگ در مرداب زندگی می‌کند و هر روز به مرداب می‌رود تا با او حرف بزند. الینا که دختر حساسی است، تنهایی و غم زیادی را تجربه می‌کند. مادر که بیش‌تر از قبل باید کار کند و خواهرش که کوچک‌تر از اوست، الینا را درک نمی‌کنند. در مدرسه نیز الینا با سیستم آموزشی سخت‌گیرانه مواجه می‌شود. مدیر مدرسه تلاش می کند الینا و سایر بچه‌ها را بدون در نظر گرفتن روحیات و توانایی‌های آنان در قالبی یکسان جای دهد و زمانی که با مخالفت‌ها و اعتراض‌های الینا مواجه می‌شود، او را تنبیه می‌کند. الینا که جسور بودن را از پدرش آموخته، با وجود سرزنش‌های بسیار از سمت مدرسه و مادرش، به کار خود ایمان دارد. فیلم با پررنگ کردن مفاهیمی چون شجاعت و دوستی این پیام را دارد که با شجاعت و خودباوری می‌توان بر خواست محیط و جمع بزرگ‌تر برای تغییر و یکی شدن غلبه نمود؛ مانند تلاش الینا که در نهایت بچه‌های مدرسه با او همراه شده و خانم هولم را متوجه اشتباهش می‌کنند. در فیلم موقعیت‌هایی از ترس و خشونت وجود دارد: مدیر مدرسه با بچه‌ها رفتاری خصمانه دارد و گاهی آن‌ها را تحقیر می‌کند. سیستم آموزشی او بر مبنای تنبیه است و گاهی بچه‌ها را از خوردن ناهار محروم می‌کند. الینا در مرداب گیر می‌کند و درحالی‌که ترسیده است برای نجات خود تلاش می‌کند، اما هرچه تلاش می‌کند بیش‌تر در مرداب فرو می‌رود. تماشای این فیلم برای کودکان زیر ۱۱ سال پیشنهاد نمی‌شود. برای کودکان ۱۱ تا ۱۳ سال هم در صورتی پیشنهاد می‌شود که آن را همراه والدین تماشا کنند تا هم احساس امنیت کنند و هم فرصت داشته باشند در صورت نیاز با هم گفت‌وگو کنند.

چکیده داستان

پدر الینا در آخرین لحظات قبل از مرگش به او می‌گوید که در مرداب او را خواهد دید و به همین دلیل الینا فکر می‌کند پدرش در مرداب زندگی‌ می‌کند و هر روز برای حرف زدن با او به مرداب می‌رود. الینا مدت‌ها بیماری سل داشته و حالا قرار است به مدرسه بازگردد. مدیر مدرسه، خانم هولم، نظمی همراه با خشونت دارد و بچه‌های مدرسه از او می‌ترسند، اما الینا که از پدرش شجاعت را یاد گرفته با حرف‌های خانم هولم که به او و همکلاسی‌هایش توهین می‌کند، مخالف است و اعتراضش را به او نشان می‌دهد. تدریج تنبیه‌های الینا، در مدرسه، بیش‌تر می‌شود تا این‌که خانم هولم به خاطر این‌که الینا از او عذرخواهی نکرده، وانمود می‌کند او وجود ندارد و به همین دلیل الینا هم مدرسه را ترک می‌کند و به باتلاق می‌رود. ایرما، به مادر و آقای بیروک خبر می‌دهد که الینا در خطر است و آن‌ها موفق می‌شوند الینا را نجات دهند. در مدرسه، بچه‌ها با الینا همراه می‌شوند و مخالفت خود را با تصمیمات مدیر نشان می‌دهند و در نهایت خانم هولم از الینا عذرخواهی می‌کند.

فرصت‌هایی برای گفتگو

تا به حال برای شما هم پیش آمده مخالفت خود را با حرف یا فکر دیگران ابراز کنید؟ در آن موقعیت چه احساسی داشته‌اید؟ فکر می‌کنید چه چیزی سبب شد بچه‌های مدرسه با هم متحد شوند و خانم هولم را متوجه رفتار نادرستش کنند؟ به نظر شما شجاعت چه معنایی دارد؟ چه رفتارها و ویژگی‌هایی در الینا وجود داشت که سبب می‌شد دیگران او را فردی شجاع بدانند؟

جزئیات فیلم
مدت زمان 77
سال انتشار 2002