شاهزاده‌ی مصر

(The Prince of Egypt)

thumbnail
۱۲ سال به بالا
۱۰ تا ۱۲ با همراهی والدین
در رامون، ستاره‌های یک محتوا با توجه به تحلیل کلی سنجه‌ها و نظر بررس و با هدف نشان دادن میزان هم‌راستایی آن اثر با نیازهای رشدی و تحولی گروه سنی موردنظر، ارزیابی می‌شود. با نحوه نوشتن بررسی در رامون آشنا شوید

فیلمی انیمیشنی و موزیکال درباره‌ی یک شاهزاده‌ی مصری با هویت حقیقی برده و مسئولیت او برای نجات قوم بنی‌اسرائیل با تکیه بر داستان زندگی حضرت موسی به روایت تورات

سال: 1998
    بررس فیلم: گلاره اسلامی

    سنجه‌ها

    این بخش، مجموعه ای از سنجه‌های مثبت و منفی است که در هر محتوا بررسی می‌شوند، تعداد بولت‌ها نشانگر کمیت آن سنجه است. با کلیک روی هر سنجه می‌توانید توضیحات مربوط به آن را بخوانید.
اطلاعات بیشتر درباره سنجه‌ها را در لینک زیر ببنیید: هر سنجه نمایانگر چیست؟
    موسی در خانه‌ی فرعون بزرگ شده و کودکی بسیار خوبی داشته است. او با برادرش رامسس ارتباط بسیار خوبی دارد و اغلب اوقات‌شان به خنده و خوش‌گذرانی می‌گذرد. اما موسی تصادفاً متوجه می‌شود که پسر واقعی فرعون نیست و کسی که او را به عنوان پدر می‌شناسد، شخص بی‌رحمی است که دستور قتل نوزادان برده را داده و او تنها بازمانده از آن دوران است. این کشف موسی منجر به بحران هویتی می‌شود که در آن از یک طرف موسی به خاندان سلطنتی دلبستگی دارد و از طرف دیگر به قوم بنی‌اسرائیل احساس تعلق می‌کند و زجر آن‌ها آزارش می‌‌‌دهد. این دوگانگی و بحران هویت می‌تواند برای برخی کودکان و به‌خصوص نوجوانان قابل درک باشد.
    موسی انسانی معمولی است که به پشتوانه‌ی وحی و معجزه با سیستم فرعون به مبارزه برمی‌خیزد و پیروز می‌شود. در طی فیلم موسی از جوانی سرخوش و بی‌تفاوت تبدیل به فردی مصمم می‌شود که برای آزادی برده‌ها مبارزه می‌کند و با آن‌ها بسیار همدل و مهربان است. همسر موسی پشتیبان و همراه اوست و شخصیتی مهربان و محکم دارد. زنان در این فیلم بسیار قوی، مصمم و پرقدرت نشان داده شده‌اند. برابری انسان‌ها فارغ از نژاد و جایگاه اجتماعی‌شان و همچنین مبارزه برای این آزادی و برابری، در سرتاسر فیلم مورد تأکید است. برعکس غالب تصاویر و فیلم‌هایی که با الهام از عهد عتیق و عهد جدید تولید شده‌اند، شخصیت‌های این فیلم رنگین‌پوست‌اند، نه سفیدپوست.
    بالاتنه‌ی مردان در سراسر فیلم لخت است و لباس‌های ظفورا بدن‌نماست. وقتی موسی و رامسس با هم مسابقه‌ی ارابه‌رانی می‌دهند، رامسس در جاده‌ی بالایی موسی قرار می‌گیرد و موسی می‌گوید «منظره‌ی خوبی نیست»، در حالی که باد دامن کوتاه رامسس را در هوا بلند کرده است. ظفورا را برای موسی آماده کرده‌اند اما وقتی موسی پرده را کنار می‌زند ظفورا فرار کرده و به جایش دو تا سگ را به هم بسته است. موسی و ظفورا یکدیگر را می‌بوسند. موسی و رامسس یک بشکه شراب را روی سر دو نفر خالی می‌کنند و می‌خندند. موضوعاتی ماننده برده‌داری، وحی و معجزه، قتل و نجات مردم و سرزمین، موضوعات کودکانه‌ای نیستند.
    کودکان با زندگی حضرت موسی و روایت تورات از زندگی او آشنا می‌شوند.
    داستان در دوران مصر باستان اتفاق می‌افتد. در طی فیلم نقاشی‌های باستانی دیواری مصر، فرآیند ساخت اهرام، نحوه‌ی لباس پوشیدن‌ها، سیستم اجتماعی آن زمان و برده‌داری به تصویر کشیده شده‌اند.
    تصاویر تعقیب و خشونت با مادران به منظور کشتن نوزادان‌شان دیده می‌شوند اما از خود کشته شدن تصویری نشان داده نمی‌شود. مادر موسی او را در سبدی در آب رها می‌کند که این جدایی از مادر و رها شدن در رودخانه می‌تواند برای برخی کودکان آزاردهنده باشد. موسی در یک نقاشی می‌بیند که تعداد زیادی نوزاد به آبی ریخته می‌شوند که چند تمساح در آن وجود دارند. برده‌ها در فیلم با شلاق کتک می‌خورند و چهره‌های درد کشیده و غمگین‌شان نشان داده می‌شود. موسی فردی را هل می‌دهد و فرد از ارتفاع بلندی به پایین پرت می‌شود. عصای موسی به ماری تبدیل می‌شود که بقیه‌ی مارها را می‌خورد. آب نیل به خون تبدیل می‌شود. بیماری پوستی وحشتناکی فراگیر می‌شود و جوش‌ها و دمل‌های بزرگی روی بدن‌ها نشان داده می‌شود. ملخ‌ها و قورباغه‌ها حمله می‌کنند. ظفورا در حالی که دو دستش با طنابی بسته شده به اطراف کشیده می‌شود و زمین می‌خورد. بازی‌های رامسس و موسی منجر به فرو ریختن یک معبد می‌شود. به حرکت درآمدن نقاشی‌های دیواری می‌تواند برای برخی کودکان کم‌سن‌و‌سال یا حساس، ناخوشایند باشد.

    آنچه والدین باید بدانند

    در بخش آگاهی والدین درباره‌ کلیت محتوا، داستان و نکات مثبت و منفی آن نوشته‌ایم. همچنین به نکاتی اشاره می‌کنیم که ممکن است برای والدین مهم باشند.

    شاهزاده‌ی مصر انیمیشنی دوبعدی با ترکیبی از تکنیک‌های سنتی و کامپیوتری است که بر اساس سفر دوم عهد عتیق با نام شموت (یا خروج) ساخته شده که در آن زندگی حضرت موسی از زمانی که در قصر فرعون زندگی می‌کرده تا هنگامی که بنی‌اسرائیل را از مصر خارج می‌کند، روایت شده است. موسی که در دربار فرعون بزرگ شده، با برادر ناتنی‌اش اوقات خوشی دارد تا این‌که متوجه می‌شود پسر واقعی فرعون نیست و برده به دنیا آمده است. روزی طی ماجرایی، با نگهبان قصر درگیر می‌شود و نگهبان از ارتفاع بلندی به پایین پرت شده و کشته می‌شود. موسی وحشت‌زده به صحرا فرار می‌کند و در میان کولی‌ها زندگی جدیدی را شروع می‌کند. آن‌جا پیغامی از طرف خدا دریافت می‌کند مبنی بر این‌که باید برده‌های مصر را آزاد کند. موسی به مصر بازمی‌گردد و با جسارت و جدیت برای رسیدن به هدفش تلاش می‌کند. او در این میان باید جنبه‌هایی از زندگی‌اش مانند عشق عمیق به برادرش یا زندگی آرام‌اش در صحرا را فدا کند. فیلم بر اهمیت تلاش و کوشش برای آزادی و برابری میان انسان‌ها تأکید می‌کند. توجه کردن به درد و رنج دیگران و تلاش برای رفع آن، حتی اگر منجر به دردسر و رها کردن زندگی آرام‌مان باشد، موضوعی است که مدام در فیلم تکرار می‌شود.
    فیلم حاوی برخی صحنه‌های خشونت‌آمیز و ترسناک است: برده‌هایی که شلاق می‌خورند، کودکانی که به آب‌های پر از تمساح انداخته می‌شوند، تغییر شکل چندش‌آور پوست مصریان در اثر بیماری، عصایی که مار می‌شود و مارهای دیگر را می‌خورد و کودکی که در سبدی بر آب رودخانه رها می‌شود. جدایی موسی از مادرش نیز می‌تواند برای کودکان کوچک‌تر آزاردهنده باشد. در فیلم به موضوعات مختلفی ماننده برده‌داری، وحی، معجزه، و نجات مردم و سرزمین بارها اشاره شده و داستان بر محور این موضوعات شکل گرفته است که موضوعات معناداری در جهان کودکان نیستند. تماشای این فیلم برای کودکان زیر 10 سال پیشنهاد نمی‌شود. برای کودکان 10 تا 12 سال نیز در صورتی پیشنهاد می‌شود که فیلم را با حضور و همراهی والدین تماشا کنند تا هم احساس امنیت کنند و هم بتوانند درباره‌ی موضوعات ترسناک و بزرگسالانه‌ی فیلم با هم گفتگو کنند.

    چکیده داستان

    موسی که در دربار فرعون بزرگ شده، با برادر ناتنی‌اش، رامسس، اوقات خوشی دارد تا این‌که متوجه می‌شود پسر واقعی فرعون نیست و برده به دنیا آمده و مردی که او را به عنوان پدرش دوست دارد، زمانی فرمان قتل تمام نوزادان برده را داده است. موسی روزی نگهبانی را می‌بیند که برده‌ای را کتک می‌زند. او با عصبانیت نگهبان را هل می‌دهد و نگهبان از بالا به پایین می‌افتد و کشته می‌شود. با این‌که رامسس به موسی قول بخشش می‌دهد اما موسی فرار می‌کند. موسی زندگی آرام و جدیدی را در میان کولی‌ها شروع می‌کند و با ظفورا ازدواج می‌کند؛ تا زمانی که پیغامی از جانب خدا دریافت می‌کند که به او می‌گوید باید به مصر بازگردد و برده‌ها را آزاد کند. رامسس که اکنون فرعون شده، در ابتدا از دیدن موسی بسیار خوشحال می‌شود اما از قبول درخواست او برای آزادی برده‌ها خودداری می‌کند. در نهایت با وقوع بلایا از جمله حمله‌ی ملخ‌ها، بیماری‌های پوستی، قورباغه‌ها و نهایتاً مرگ فرزندان اول، رامسس با آزادی برده‌ها موافقت می‌کند.

    فرصت‌هایی برای گفتگو

    در این بخش موضوعات و سوالاتی را درباره هر محتوا مطرح می‌کنیم که صحبت راجع به آن‌ها می‌تواند برای بچه‌ها و خانواده‌ها مفید باشد و به درک بهتر اثر و موضوعات مطرح شده در آن منجر شود.

    چگونه فیلم مسائل مهمی مثل بر عهده گرفتن مسئولیت و آزادی را نشان داد؟ به نظر شما این‌ها موضوعات مهمی‌اند؟
    چگونه خشونت رایج در زمان برده‌داری مصر باستان و حضرت موسی تصویر شده بود؟ به نظر شما این خشونت لازم بود؟
    آیا می‌توانید فیلم را با دیگر داستان‌هایی که از تورات و زندگی حضرت موسی شنیده‌اید تطبیق دهید؟ درباره‌ی تفاوت‌های داستان حضرت موسی در تورات با داستان او در قرآن چیزی می‌دانید؟

    مشخصات فیلم و انیمیشن

    رتبه MMPA PG
    سال انتشار ۱۹۹۸