قطار سریع‌السیر قطبی

(The Polar Express )

بررس متن: علی نجفی

8+ 6 تا 8 با همراهی والدین

فیلمی انیمیشنی و فانتزی درباره‌ی تردید پسربچه‌ای در افسانه‌‌های کودکانه و سفر اسرارآمیز او برای تجربه‌ی ایمان و دوستی

سال انتشار: 2004

قطار سریع‌السیر قطبی

(The Polar Express )
8+
6 تا 8 با همراهی والدین

فیلمی انیمیشنی و فانتزی درباره‌ی تردید پسربچه‌ای در افسانه‌‌های کودکانه و سفر اسرارآمیز او برای تجربه‌ی ایمان و دوستی

سال انتشار: 2004

بررس متن: علی نجفی

سنجه‌ها
جهان کودکی و نوجوانی
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه

برای نمایش توضیحات هر سنجه روی آن کلیک کنید

جهان کودکی و نوجوانی
فیلم با پرداختن به باورهای کودکانه در مورد بابانوئل و تردیدهای پسربچه، بر اهمیت باورها در زندگی تأکید می‌کند. نشستن بچه‌ها با هم در واگن و حضور مأمور قطار در بین آن‌ها، به عنوان تنها بزرگسال، تداعی‌کننده‌ی فضای کلاس یا اردوهای تفریحی است. مأمور قطار هم در نقشی شبیه به معلم، روحیات آن‌ها را می‌شناسد و متناسب با آن راهنمایی‌شان می‌کند.
محتوای آموزشی
کودک با قانون‌های ریلی در خصوص حرکت بین واگن‌ها همراه با بزرگ‌تر و نحوه‌ی استفاده از ترمز اضطراری آشنا می‌شود. مأمور قطار بچه‌ها را به خوردن از هر ۵ دسته‌ی مواد غذایی و مسواک زدن بعد از غذا توصیه می‌کند. در فیلم بچه‌ها با پدیده‌ی شفق قطبی روبه‌رو می‌شوند.
الگوی شخصیتی
مأمور قطار با تأکید بر تفاوت بچه‌ها، برای هر یک توصیه‌ای متناسب با توانایی‌ها و روحیات‌شان دارد: بردباری و فروتنی برای یادگیری، اطمینان و اراده در تصمیم‌گیری برای راهبری، اعتماد و باور قلبی برای رهایی از تردید. همراهی دختربچه‌ها و پسربچه‌ها در قطار و نقش دختربچه‌ی سیاه‌پوست در راهبری قطار و بچه‌ها، کلیشه‌های جنسیتی و نژادی را در هم می‌شکند.
محتوای بومی و فرهنگی
در فیلم به باورهای مسیحیان در مورد کریسمس و شور و حال آغاز سال نو میلادی، از جمله سورتمه‌ی بابانوئل، درخت کریسمس و هدیه گرفتن بچه‌ها از بابانوئل اشاره می‌شود.
ترس و خشونت
در موقعیت‌های مختلف، شخصیت‌های داستان در معرض خطر قرار می‌گیرند که ممکن است باعث اضطراب کوچک‌ترها شود؛ از جمله زمین‌لرزه و افتادن وسایل هنگام نزدیک شدن قطار، تردد پسربچه بین واگن‌ها، بالارفتن از نردبان به بالای سقف قطار، خطر افتادن از قطار، سرعت گرفتن قطار شبیه ترن هوایی، سُر خوردن قطار روی یخ‌های دریاچه، شکستن یخ و خطر سقوط در آب دریاچه، رد شدن بچه‌ها از روی ریل در ارتفاع بسیار بلند شبیه بندبازها. صحنه‌های ترسناک متعددی هم در فیلم وجود دارد؛ برای نمونه، حرکت عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی و ترسیدن پسربچه، محو شدن شخصیت مرموز در صحنه‌های مختلف، برخورد او با دیواره‌ی تونل، سُر خوردن بچه‌ها در سرسره‌های مخصوص کادو، سقوط ستاره‌ی درخت کریسمس روی کوتوله‌ها و کنترل آن در آخرین لحظه در حالی که نوکش به دماغ یکی از آن‌ها می‌خورد.
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه
آنچه والدین باید بدانند

قطار سریع‌السیر قطبی یک انیمیشن کامپیوتری سه‌بعدی، بر اساس کتابی به همین نام، نوشته‌ی کریس ون آلسبرگ است. داستان در مورد پسربچه‌ای است که به وجود بابانوئل و داستان‌های مربوط به شب کریسمس شک دارد. قطار ویژه‌ای او را به همراه بچه‌های دیگر به سرزمینی اسرارآمیز می‌برد؛ جایی که بابانوئل سفر خود را برای رساندن هدیه‌ها به بچه‌ها از آن‌جا آغاز می‌کند. نشستن بچه‌ها با هم در واگن و حضور مأمور قطار در بین آن‌ها، به عنوان تنها بزرگسال، تداعی‌کننده‌ی فضای کلاس یا اردوهای تفریحی است. در این سفر هر یک از بچه‌ها تجربه‌ای متناسب با روحیات خودش کسب می‌کند؛ فروتنی و بردباری برای یادگیری، اعتماد به نفس در تصمیم‌گیری، مهرورزی، دوستی و باورداشتن از مهم‌ترین پیام‌های فیلم‌اند. فیلم بر این نکته تأکید دارد که زندگی ما متأثر از باورهای خود ماست و باورهای ما نتیجه‌ی انتخاب‌هایمان. همچنین، این موضوع را برجسته می‌کند که هدیه‌ای بالاتر از دوستی نیست. در فیلم صحنه‌های ترسناک و خشن متعددی وجود دارد و در موقعیت‌های مختلف، شخصیت‌های داستان در معرض خطر قرار می‌گیرند که ممکن است باعث اضطراب کوچک‌ترها شود؛ از جمله می‌توان به خطر پرت شدن از قطار، سُرخوردن قطار روی یخ، شکستن یخ دریاچه و سقوط در آب، رد شدن از روی ریل در ارتفاع بلند شبیه بندبازها، محو شدن شخصیت مرموز در صحنه‌های مختلف، برخورد او با دیواره‌ی تونل و سقوط ستاره‌ی غول‌پیکر درخت کریسمس اشاره کرد. تماشای فیلم برای کودکان کوچک‌تر از ۶ سال پیشنهاد نمی‌شود. برای کودکان ۶ تا ۸ سال هم در صورتی پیشنهاد می‌شود که فیلم را همراه والدین تماشا کنند تا بتوانند در مورد موارد ترسناک فیلم و سؤال‌ها یا نگرانی‌هایشان با هم گفتگو کنند.

چکیده داستان

پسربچه‌ای که به وجود بابانوئل و داستان‌های مربوط به شب کریسمس شک دارد، با سروصدای قطار بیدار می‌شود. قطارِ ویژه‌ای جلوی خانه‌شان توقف کرده تا او را همراه با دیگر بچه‌ها به قطب شمال ببرد، جایی که بابانوئل سفر خود را برای رساندن هدیه‌ها به بچه‌های سراسر دنیا از آن‌جا شروع می‌کند. در این سفر او با خطرات مختلفی روبه‌رو می‌شود و با تجربه‌ی دوستی، پاسخ تردیدهایش را پیدا می‌کند.

فرصت‌هایی برای گفتگو

به نظرتان چرا بعضی‌ها نمی‌توانستند صدای زنگوله را بشنوند؟ به نظر شما، چرا پیام‌های روی بلیت‌ها برای هر یک از بچه‌ها متفاوت بود؟ مراسم و آیین‌های مسیحیان در کریسمس چه تفاوت‌ها یا شباهت‌هایی با نوروز دارد؟

جزئیات فیلم
مدت زمان 100
سال انتشار 2004