ماتیلدا

(Matilda)

thumbnail
۱۱ سال به بالا
۹ تا ۱۱ با همراهی والدین
در رامون، ستاره‌های یک محتوا با توجه به تحلیل کلی سنجه‌ها و نظر بررس و با هدف نشان دادن میزان هم‌راستایی آن اثر با نیازهای رشدی و تحولی گروه سنی موردنظر، ارزیابی می‌شود. با نحوه نوشتن بررسی در رامون آشنا شوید

فیلمی کمدی درباره‌ی دختربچه‌ای نابغه با والدینی بی‌مسئولیت، آشنایی او با معلمی مهربان و تصمیم به جداشدن از خانواده

سال: 1996
    بررس فیلم: نامیه اصفهانیان

    سنجه‌ها

    این بخش، مجموعه ای از سنجه‌های مثبت و منفی است که در هر محتوا بررسی می‌شوند، تعداد بولت‌ها نشانگر کمیت آن سنجه است. با کلیک روی هر سنجه می‌توانید توضیحات مربوط به آن را بخوانید.
اطلاعات بیشتر درباره سنجه‌ها را در لینک زیر ببنیید: هر سنجه نمایانگر چیست؟
    ماتیلدا مورد غفلت و بی‌مهری والدین‌اش قرار دارد و خیلی زود متوجه می‌شود که خودش باید همه‌کس خودش باشد. والدین او همیشه در حال خو‌ش‌گذرانی‌اند و حتی نمی‌دانند او چندساله است. ماتیلدا درباره‌ی علاقه‌اش به کتاب با پدرش حرف می‌زند ولی پدر او را تحقیر و سرزنش می‌کند و در عوض، تماشای تلویزیون را به او پیشنهاد می‌کند. او در مدرسه با خانم هانی آشنا می‌شود و مورد توجه و مهر او قرار می‌گیرد. او رابطه‌ای امن و باثبات با خانم هانی برقرار می‌کند و در نهایت، تصمیم می‌گیرد با او زندگی کند.
    ماتیلدا شجاع و مستقل است و وقتی والدین‌اش از او کاری غیرعقلانی و نادرست می‌خواهند، تسلیم خواسته‌های آن‌ها نمی‌شود و کاری را که خودش درست می‌داند انجام می‌دهد. او برای تغییر شرایط و رسیدگی به نیازهایش تلاش می‌کند؛ مثلا وقتی پدر برایش کتاب نمی‌خرد، به کتابخانه می‌رود و آن‌جا کتاب می‌خواند. او وقتی رفتارهای زشت مدیر مدرسه را می‌بیند، مرعوب او نمی‌شود و تصمیم می‌گیرد برای بیرون کردن او از مدرسه نقشه بکشد. خانم هانی معلمی دلسوز و مهربان است که با وجود مدیریت ترسناک خانم مدیر، فضایی شاد و مثبت در کلاس فراهم کرده تا بچه‌ها با لذت یاد بگیرند. او متوجه توانمندی‌های ماتیلدا می‌شود و سعی می‌کند والدین‌اش را متوجه این توانمندی‌ها کند. خانم هانی وقتی می‌فهمد والدین ماتیلدا اصلا به او توجهی ندارند، تصمیم می‌گیرد خودش حواس‌اش به او باشد و به او کمک کند تا شرایط سخت زندگی‌اش را تغییر دهد. او در نهایت، سرپرستی ماتیلدا را به عهده می‌گیرد.
    مادر ماتیلدا همیشه لباسی پوشیده که خط سینه و بخشی از سینه‌هایش معلوم است. او و پدر هر روز هم را می‌بوسند. مادر شبیه زن‌های روسپی آرایش می‌کند و راه می‌رود. او یک روز با دو پلیس در خانه نشسته و با آن‌ها گرم گرفته است. موضوع معامله‌های کثیف پدر ماتیلدا و موضوع مرگ مشکوک پدر هانی، موضوعاتی بزرگسالانه‌اند که به دنیای کودکان ارتباطی ندارند.
    از کلمات و عبارات توهین‌آمیز زیادی استفاده شده: احمقانه، مسخره، دروغگو، بدترکیب، آب‌زیرکاه، زبون‌دراز، آشغال، کثافت، حالمو به هم می‌زنه، کله‌شق، بچه پررو، به‌دردنخور، کودن، نادون، غده‌ی چرکی، بدقلق، افعی، بزدل، ریاکار، نفرت‌انگیز، خُلم می‌کنه، بزن به چاک، لعنتی، خانوم زرنگه، لوس، زبون‌نفهم، هردمبیل، دله‌دزد، رقت‌انگیز، نفرت‌انگیز، بی‌مصرف، حالیت می‌کنم، کرم کثیف، حال‌به‌هم‌زن، شرور، کرم کدو، کوتوله، دیوانه، گستاخ، چندش‌آور، خفه‌خون.
    این فیلم بر اساس داستانی قدیمی با همین نام، اثر رولد دال ساخته شده و تماشای آن ممکن است کودکان را به خواندن داستان علاقه‌مند کند.
    ماتیلدا از ابتدای تولد مورد غفلت و بی‌توجهی والدین است. او از سن خیلی کم، در خانه تنها گذاشته می‌شود و خیلی زود مستقل می‌شود. ماتیلدا به خاطر توانمندی‌های ذهنی‌اش مورد بدرفتاری پدرش قرار می‌گیرد. پدر، کتاب خواندن او را مسخره می‌کند، کتابی را که امانت گرفته پاره می‌کند و او را مجبور می‌کند تلویزیون ببیند. شغل پدر مجرمانه است و ماتیلدا از بین بابت اذیت می‌شود. او از این‌که پدرش را متقابلا اذیت کند لذت می‌برد؛ مثلا در کلاهش چسب می‌ریزد و کلاه به سر پدر می‌چسبد. مدیر مدرسه زنی خشن و بدرفتار است. او که از بچه‌ها متنفر است، آن‌ها را تنبیه‌هایی شبیه به شکنجه می‌کند؛ مثلا بچه‌ای را از پنجره به بیرون پرت می‌کند، بچه‌ی دیگری را از پا می‌گیرد و معلق نگه می‌دارد، دختری را از موهایش می‌گیرد و پرتاب می‌کند، پسری را مجبور به خوردن مقدار خیلی زیادی کیک می‌کند و ظرف کیک را روی سر او می‌شکند. او در اتاقش به عکس بچه‌ها دارت پرتاب می‌کند. در مدرسه یک اتاق کوچک، شبیه به زندان انفرادی هست که خفه‌دون نام دارد و از درش میخ‌های بلندی بیرون زده است. وقتی بچه‌ای اشتباهی انجام دهد ممکن است به خفه‌دون منتقل شود؛ ماتیلدا یک بار در خفه‌دون زندانی می‌شود. خانم هانی برای ماتیلدا تعریف می‌کند که خانم مدیر، خاله‌ی ناتنی اوست و در کودکی او را آزار می‌داده است. به نظر می‌رسد او پدر ماتیلدا را کشته باشد. خانم هانی و ماتیلدا در غیاب خانم مدیر به خانه‌ی او وارد می‌شوند ولی مدیر از راه می‌رسد و آن‌ها مجبور به قایم شدن و فرار می‌شود. مدیر مدام تهدید می‌کند که اگر دزد را پیدا کند او را می‌کشد. ماتیلدا در شبی طوفانی به خانه‌ی خانم مدیر برمی‌گردد و از پشت پنجره و با حرکت دادن اشیای منزل، او را می‌ترساند. مدیر که خیلی عصبانی است، فردا در کلاس، همه‌ی نیمکت‌ها را هل می‌دهد و ماتیلدا را تهدید به فرستادن به خفه‌دون می‌کند. ماتیلدا دوباره مدیر را می‌ترساند و همه‌ی بچه‌ها از این کار لذت می‌برند. بچه‌های مدرسه هم جرئت پیدا می‌کنند و به سر و صورت او خوراکی و سنگ پرتاب می‌کنند و او را از مدرسه فراری می‌دهند.

    آنچه والدین باید بدانند

    در بخش آگاهی والدین درباره‌ کلیت محتوا، داستان و نکات مثبت و منفی آن نوشته‌ایم. همچنین به نکاتی اشاره می‌کنیم که ممکن است برای والدین مهم باشند.

    این فیلم سینمایی قدیمی که با اقتباس از داستانی با همین نام، اثر رولد دال ساخته شده، درباره‌ی دختربچه‌ای به نام ماتیلداست که والدینی بی‌مسئولیت و خوشگذران دارد. آن‌ها حتی نمی‌دانند او به سن مدرسه رسیده و وقتی ماتیلدا می‌خواهد او را به مدرسه بفرستند، از انجام این کار امتناع می‌‌کنند. در نهایت، وقتی پدر با یک مشتری برخورد می‌‌کند که زنی خشن و بدرفتار و مدیر یک مدرسه‌ی ابتدایی است، تصمیم می‌گیرد ماتیلدا را به مدرسه‌ی او بفرستد. ماتیلدا که تصورات قشنگی از مدرسه دارد، در بدو ورود با رفتارهای خیلی خشن و شکنجه‌مانند خانم مدیر مواجه می‌شود ولی وقتی به کلاس می‌رود، متوجه می‌شود معلمی مراقب و مهربان دارد که همه‌ی بچه‌ها او را دوست دارند. ماتیلدا با خانم معلم ارتباط خوبی برقرار می‌کند و یک روز می‌فهمد خانم معلم هم کودکی سختی مثل خود او داشته است. او در کنار خانم معلم، احساس خوبِ خانواده داشتن و مورد توجه و حمایت بودن را تجربه می‌کند و در نهایت تصمیم می‌گیرد با او زندگی کند. فیلم با ساختن موقعیت‌هایی کمدی و اغراق‌آمیز، نشان می‌دهد که خانواده بودن، ربطی به نسبت خونیِ بین افراد ندارد و کسانی که با هم رابطه‌ی خونی ندارند ولی یکدیگر را درک و از هم حمایت می‌کنند، می‌توانند خانواده‌ی هم باشند.
    بی‌توجهی‌های والدین ماتیلدا به او و نیازهایش می‌تواند برای کودکان خیلی آزاردهنده باشد. رفتارهای خشن و شکنجه‌مانند خانم مدیر هم بسیار ترسناک است. او بچه‌ها را در هوا می‌چرخاند و از پنجره به بیرون پرتاب می‌کند یا آن‌ها را مجبور به انجام کارهایی می‌کند که دوست ندارند. سلولی انفرادی در مدرسه هست که خفه‌‌دون نام دارد و از درش، میخ‌های بزرگی بیرون زده است؛ ماتیلدا یک بار در خفه‌دون زندانی می‌شود. ظاهر و حرف زدن خانم مدیر هم خیلی خشن و ترسناک است. بی‌مسئولیتی و بدرفتاری والدین ماتیلدا و خشونت مدیر مدرسه به حدی است که از آن‌ها شخصیت‌هایی یک‌سره منفی ساخته و امکان درک آن‌ها را از بین برده است. ماتیلدا از اذیت کردن پدرش و بچه‌های مدرسه از اذیت کردن خانم مدیر لذت می‌برند و دلشان خنک می‌شود. این احساس به مخاطب هم منتقل می‌شود. والدین ماتیلدا و مدیر مدرسه از کلمات و عبارات توهین‌آمیز و خشن بسیار زیادی استفاده می‌کنند. تماشای این فیلم برای کودکان کوچک‌تر از ۹ سال پیشنهاد نمی‌شود. برای کودکان ۹ تا ۱۱ سال هم در صورتی پیشنهاد می‌شود که آن را با همراهی بزرگ‌ترها تماشا کنند تا هم احساس امنیت کنند و هم فرصت داشته باشند در صورت نیاز با هم گفتگو کنند.

    چکیده داستان

    ماتیلدا دختری شش ساله و نابغه است که از همان موقع تولد، مورد بی‌توجهی والدین‌اش بوده است. پدرش او را به مدرسه‌ای می‌فرستد که مدیری بسیار بداخلاق و بدرفتار دارد که از بچه‌ها متنفر است و آن‌ها را تنبیه‌های بدنی و روانی سختی می‌کند. معلم کلاس ماتیلدا خانم هانی است که بسیار مهربان و خوش‌رفتار است. او متوجه توانمندی‌های نبوغ‌آمیز ماتیلدا می‌شود و شبی به خانه‌ی آن‌ها می‌رود تا والدین‌اش را راضی کند برای او معلم خصوصی بگیرند تا در طول چند سال، آماده‌ی رفتن به دانشگاه شود. او در این دیدار متوجه می‌شود والدین ماتیلدا هیچ اهمیتی به درس و دانشگاه نمی‌دهند. یک روز خانم هانی، خانه‌ی خانم مدیر را به ماتیلدا نشان می‌دهد و برای او تعریف می‌کند که خودش در کودکی مادرش را از دست داده و خواهر ناتنی مادر که همان خانم مدیر است، به خانه‌ی آن‌ها آمده تا از او مراقبت کند. بعد از آن هم پدرش به طرز مشکوکی می‌میرد و خانم هانی از خانه فرار می‌کند و به کلبه‌ای کوچک می‌رود تا تنها زندگی کند. ماتیلدا که یک نیروی فراطبیعی دارد و می‌تواند با نگاه کردن به اشیا آن‌ها را جابه‌جا کند، تصمیم می‌گیرد با استفاده از این نیرو خانم مدیر را از مدرسه فراری دهد.

    تصاویر و ویدیو‌ها

    فرصت‌هایی برای گفتگو

    در این بخش موضوعات و سوالاتی را درباره هر محتوا مطرح می‌کنیم که صحبت راجع به آن‌ها می‌تواند برای بچه‌ها و خانواده‌ها مفید باشد و به درک بهتر اثر و موضوعات مطرح شده در آن منجر شود.

    تابه‌حال والدینی شبیه به والدین ماتیلدا دیده‌اید؟ اگر خودتان همچین مادر و پدری داشتید چه احساسی پیدا می‌کردید؟
    به نظرتان ماتیلدا تصمیم درستی گرفت که با خانم هانی زندگی کند؟ اگر او با خانم هانی آشنا نمی‌شد، چه کاری می‌توانست بکند؟
    شخصیت خانم مدیر چقدر به نظر شما واقعی بود؟ برایتان قابل تصور است که مدیر مدرسه‌ای همچین رفتارهایی داشته باشد؟ فکر می‌کنید چرا نویسنده‌ی داستان چنین شخصیتی از مدیر ساخته است؟

    مشخصات فیلم و انیمیشن

    کارگردان دنی دِویتو Danny DeVito
    رتبه MMPA PG
    مدت زمان ۹۸
    کشور سازنده آمریکا
    استادیو TriStar Pictures، Jersey Films
    بازیگران دنی دِویتو، ریا پرلمن، مارا ویلسون
    سال انتشار ۱۹۹۶