پرنده‌ی کوچک خوشبختی

بررس متن: علی نجفی

15+ 13 تا 15 با همراهی والدین

فیلمی درام از تجربه‌ی تلخ و سنگین یک دختربچه همراه با حمایت معلمش در مواجهه با غمِ از دست دادن مادر، تنهایی و حقارت

سال انتشار: 1366

پرنده‌ی کوچک خوشبختی

15+
13 تا 15 با همراهی والدین

فیلمی درام از تجربه‌ی تلخ و سنگین یک دختربچه همراه با حمایت معلمش در مواجهه با غمِ از دست دادن مادر، تنهایی و حقارت

سال انتشار: 1366

بررس متن: علی نجفی

سنجه‌ها
جهان کودکی و نوجوانی
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه

برای نمایش توضیحات هر سنجه روی آن کلیک کنید

جهان کودکی و نوجوانی
ملیحه احساسات مختلفی نظیر ترس، تنهایی، و غم از دست دادن والد را تجربه می‌کند. او به‌خاطر بیماری‌اش مورد تحقیر اطرافیان قرار می‌گیرد و در خانه و مدرسه با چالش‌های متفاوتی روبه‌روست. او در مدرسه یک کودک ناسازگار به شمار می‌رود اما خانم معلم احساسات او را درک می‌کند و از او حمایت می‌کند.
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
خانم معلم سعی می‌کند با جلب اعتماد ملیحه به او نزدیک شود، او را درک کند و از او حمایت کند. حمایت او از ملیحه مدیر و دیگر معلمان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. او بچه‌ها را به دوستی با ملیحه تشویق می‌کند. خانم معلم وقتی مستأصل می‌شود، با استاد خود مشورت می‌کند و از او راهنمایی می‌گیرد.
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
صحنه‌های متعدد از حمله‌های روانی ملیحه همراه با جیغ‌های ممتد او، با یادآوری صحنه‌ی مرگ مادرش، برای افراد حساس ناراحت‌کننده خواهد بود. او شاهد مرگ مادرش بوده و صحنه‌ی غرق شدن مادر در استخر خانه و بدن بی‌جان او روی آب چند بار نشان داده می‌شود. همچنین، پرنده‌ی ملیحه نیز می‌میرد و به کمک معلمش آن را در پارک دفن می‌کند. ملیحه در صحنه‌های متعددی می‌ترسد یا عصبانی می‌شود، وسایل را پرت می‌کند یا به دیگران حمله می‌کند. او در ابتدای فیلم تصمیم دارد خودش را از پشت‌بام به پایین پرت کند و خودکشی کند. در یک صحنه پدرش از کوره در می‌رود و چند بار او را می‌زند. پسران صاحب‌خانه ملیحه را می‌ترسانند، مسخره می‌کنند یا آزار می‌دهند. آتش‌سوزی ملیحه را در اتاقش گیر می‌اندازد و باعث شلیک گلوله و انفجار باروت‌های انباری می‌شود. یکی از مردانی که برای نجات ملیحه اقدام کرده بود، تیر می‌خورد و انفجار نیز خانم معلم را به پایین داخل استخر پرت می‌کند.
گفتار نامناسب
عبارت‌های توهین‌آمیزی نظیر پدرسوخته، کپیده یا احمق به کار می‌رود. پدر ملیحه او را با عبارت بی‌سواد کور و کر تحقیر می‌کند. ملیحه در صحنه‌های متعدد مورد تمسخر دیگران به‌ویژه پسران صاحبخانه قرار می‌گیرد.
محتوای بزرگسالانه
فیلم با اقدام ملیحه به خودکشی از روی پشت‌بام آغاز می‌شود؛ به نظر می‌رسد با این کار موفق شده توجه زیادی جلب کند. پدر ملیحه در چند صحنه مفصل سیگار می‌کشد. یک بار به ماجرای بچه‌دار نشدن خانم معلم و طلاق او اشاره می‌شود.
آنچه والدین باید بدانند

پرنده‌ی کوچک خوشبختی فیلمی سینمایی از مواجهه‌ی ناراحت‌کننده‌ی دختربچه‌ای به نام ملیحه با غم از دست دادن مادر و تجربه‌ی ترس و تنهایی است، که بر اثر این آسیب روانی، قدرت تکلم خود را از دست داده و با یادآوری گذشته دچار حمله‌های شدید عصبی می‌شود. او از این بابت مورد تمسخر و تحقیر دیگران قرار می‌گیرد و خشم خود را از طریق رفتارهای پرخاشگرانه در مدرسه بروز می‌دهد. معلم تازه‌وارد با اتکا به دانش روانشناسی خود و تلاش برای درک احساسات و جلب اعتماد او، سعی می‌کند مشکل را ریشه‌یابی و درمان کند و در این راه از راهنمایی‌های استاد خود نیز بهره می‌برد. خود خانم معلم هم زخم‌هایی از گذشته داشته که حالا با حضور ملیحه التیام یافته‌اند. فیلم با نمایش مشکل حاد و پیچیده‌ی ملیحه به‌عنوان یک دژ تسخیرناپذیر، بر تأثیر اعتماد و درک متقابل در فروریختن دیوارهای دفاعی این دژ تأکید می‌کند، که به نظر می‌رسد می‌تواند برای بزرگ‌ترها نیز الهام‌بخش باشد. حمله‌های عصبی ملیحه همراه با جیغ‌های ممتد و صحنه‌هایی از لحظه‌ی مرگ مادرش، به همراه نمایش پیکر بی‌جان او روی آب، برای افراد حساس (در تمام سنین) ناراحت‌کننده خواهد بود. او در صحنه‌های متعددی می‌ترسد، عصبانی می‌شود، وسایل را پرت می‌کند یا به دیگران حمله می‌کند. همچنین در صحنه‌های متعددی مورد آزار و تمسخر دیگران قرار می‌گیرد. فیلم با اقدام ملیحه به خودکشی آغاز می‌شود و با آتش‌سوزی خطرناکی که در نهایت به درمان ملیحه کمک می‌کند، پایان می‌یابد. تماشای این فیلم برای کودکان و نوجوانان کوچک‌تر از ۱۳ سال پیشنهاد نمی‌شود. برای نوجوانان ۱۳ تا ۱۵ سال هم در صورتی پیشنهاد می‌شود که آن را با همراهی خانواده تماشا کنند تا بتوانند در مورد احساسات و نگرانی‌هایشان و موارد ناراحت‌کننده‌ی فیلم با هم گفتگو کنند.

چکیده داستان

ملیحه بر اثر ضربه‌ی روحی ناشی از مشاهده‌ی مرگ مادر در یک حادثه، قدرت تکلمش را از دست داده و رفتارهای پرخاشگرانه از خود بروز می‌دهد. او با یادآوری گذشته دچار حمله‌های شدید عصبی می‌شود؛ طوری که دیگران او را دیوانه و مجنون خطاب می‌کنند. خانم معلم سعی می‌کند به کمک دانش روانشناسی خود به او نزدیک شده و مشکل را ریشه‌یابی و درمان کند. اما او به همکاری کادر مدرسه و پدر ملیحه نیز نیاز دارد. در نهایت، وقوع یک حادثه‌ی آتش‌سوزی و حضور به موقع خانم معلم و پدر ملیحه سر حادثه، او را به حرف می‌آورد.

فرصت‌هایی برای گفتگو

وقتی خانم ناظم برای عذرخواهی نزد خانم معلم رفت، خانم معلم او را شجاع توصیف کرد؛ به نظرتان شجاعت و عذرخواهی چه ارتباطی دارند؟ خانم معلم خود را مادر ملیحه می‌داند، چون به گفته‌ی خودش او را به دنیا آورده؛ آیا با استدلال و نتیجه‌گیری او موافقید؟ کدام بخش فیلم برای شما ناراحت‌کننده بود؟ با توجه به داستان فیلم، رفتار ما چگونه می‌تواند روی احساسات دیگران تأثیر بگذارد؟

جزئیات فیلم
تهیه کننده سیروس تسلیمی
مدت زمان 118
سال انتشار 1366