پیرمرد و دریا

(The Old Man and The Sea )

بررس متن: فریبا قاصدی

15+ 13 تا 15 با همراهی والدین

فیلمی درام درباره‌ی تلاش یک پیرمرد برای ارزیابی توانمندی‌‌هایش در چالشی بین او و یک ماهی عظیم‌الجثه، همراه با دوستی و کمک‌های یک پسربچه به او

سال انتشار: 1958

پیرمرد و دریا

(The Old Man and The Sea )
15+
13 تا 15 با همراهی والدین

فیلمی درام درباره‌ی تلاش یک پیرمرد برای ارزیابی توانمندی‌‌هایش در چالشی بین او و یک ماهی عظیم‌الجثه، همراه با دوستی و کمک‌های یک پسربچه به او

سال انتشار: 1958

بررس متن: فریبا قاصدی

سنجه‌ها
جهان کودکی و نوجوانی
محتوای آموزشی
الگوی شخصیتی
محتوای بومی و فرهنگی
ترس و خشونت
گفتار نامناسب
محتوای بزرگسالانه

برای نمایش توضیحات هر سنجه روی آن کلیک کنید

جهان کودکی و نوجوانی
ارتباط بین پیرمرد و پسربچه و دوستی آن‌ها با هم و تلاش برای هدفی مشترک و نیز تلاش پیرمرد برای ثابت کردن اراده‌اش به خودش و تسلیم نشدن در برابر موانع، می‌تواند برای نوجوانان معنادار و قابل ارتباط باشد.
محتوای آموزشی
مخاطبان در خلال داستان با موضوعات مختلفی آشنا می‌شوند؛ از جمله این‌که شبنم برای بادبان و ریسمان‌های ماهیگیری بد است، ماهی مارلین ماهی بزرگی است که در گلف‌استریم یافت و صید می‌شود، ماهیگیران گلف استریم صید خود را به بازارهای هاوانا می‌فرستند، زمان رفتن به ماهیگیری پیش از طلوع آفتاب است، در اقیانوس ماهی‌های پرنده وجود دارند. مخاطبان همچنین با کتاب پیرمرد و دریا اثر ارنست همینگوی آشنا می‌شوند.
الگوی شخصیتی
سانتیاگو پیرمردی مهربان، باعزت‌نفس، با اراده و عزمی راسخ، پرتلاش، با جسمی سالم و روحی آرام است. او کاری را که شروع کرده، نیمه‌کاره رها نمی‌کند و استقامتش را از دست نمی‌دهد. مانیلی پسر بچه‌ای همدل، مهربان و منطقی است و با این‌که عقایدی متفاوت از پدرش دارد ولی سعی می‌کند از امر و نهی پدرش اطاعت کند و این را وظیفه‌ی خودش می‌داند. ولی این وظیفه‌شناسی چیزی از وفاداری‌اش به مربی پیر و سالخورده‌اش کم نمی‌کند.
محتوای بومی و فرهنگی
مخاطبان با نحوه‌ی زندگی و پوشش مردم ماهیگیر در ساحل کوچکی به نام گلف‌استریم از کشور کوبا و نیز با طبیعت آن منطقه آشنا می‌شوند.
ترس و خشونت
در این فیلم صحنه‌های خشن و ترسناکی وجود دارد؛ مانند غصه خوردن پسرک از این‌که پیرمرد نزدیک به سه ماه هر روز دست خالی از دریا برمی‌گشت، کشیدن قایق توسط ماهی به قلاب افتاده تا نزدیک غروب و اصرار او برای رها نکردن ماهی قدرتمند و تنهایی سنتیاگوی پیر در اقیانوس بی‌انتها، تلاش ماهی برای رهایی از قلاب و مقاومت پیرمرد در برابر آن و زخم شدن دستش در اثر کشیده شدن ریسمان، حیرت پیرمرد از بزرگی ماهی وقتی به خارج از آب می‌پرد، اندیشیدن پیرمرد راجع به کشتن ماهی، مبارزه‌ی پیرمرد و ماهی و خون‌آلود شدن دست‌های پیرمرد، تصمیم پیرمرد برای ضربه زدن به قلب ماهی و احساس این‌که برادرش را کشته است، حمله‌ی یک کوسه به ماهی پیرمرد بعد از صید آن و ضربه زدن پیرمرد به آن توسط نیزه، حمله‌ی تعدادی کوسه به ماهی و مبارزه‌ی پیرمرد با آن‌ها، زخمی شدن کوسه‌ها، پشیمانی پیرمرد از صید ماهی، حمله‌ی شبانگاهی کوسه‌ها و ضربه‌های بی‌فایده‌ی پیرمرد به آب و خورده شدن تمام گوشت ماهی توسط آن‌ها و احساس شکست و ناکامی پیرمرد.
گفتار نامناسب
در چند مورد، رفتار و گفتار خشن و تمسخرآمیز در فیلم دیده می‌شود: همنشینی پیرمرد با پسربچه و تمسخر او توسط مردان کافه و تندی مانیلی با کافه‌دار به‌خاطر از کارافتاده خواندن پیرمرد ماهیگیر.
محتوای بزرگسالانه
در چند موقعیت شخصیت‌ها مشروب می‌نوشند: مانیلی با پیرمرد و دیگر مردان حاضر در کافه، و رقیب سنتیاگو هم برای کسب انرژی و حفظ مقاومتش در مسابقه می‌نوشند. از خوش‌یمنی و بدیمنی در ماهیگیری و نیز از شرط‌بندی صحبت می‌شود.
آنچه والدین باید بدانند

پیرمرد و دریا فیلمی سینمایی است که بر اساس رمانی به همین نام از ارنست همینگوی ساخته شده است. داستان فیلم به چالش پیرمرد ماهیگیری به نام سنتیاگو، با روندی که گذر عمر برای انسان به بار می‌آورد، پرداخته است. او حدود سه ماه است که هیچ صیدی نداشته و زمزمه‌ی از کارافتادگی او بین روستاییان شنیده می‌شود اما پیرمرد امیدوار است و هر روز به دریا می‌رود تا بالاخره به صید بزرگی برمی‌خورد و ماهی بسیار بزرگی که در تمام عمرش ندیده، گرفتار قلاب او می‌شود. سنتیاگو سه شبانه‌روز برای حفظ ماهی در قلاب و صید آن، بی‌خوابی و گرسنگی و تشنگی را تحمل می‌کند تا این‌که ماهی از پا درمی‌آید و تسلیم او می‌شود. به این ترتیب سنتیاگو قدرت اراده و بازوانش را به خود ثابت می‌کند. اما با اتفاقاتی که در ادامه‌ی داستان می‌افتد، او ناگزیر می‌شود در مورد نگهداشتن صیدی که برایش آن همه تلاش کرده، تجدیدنظر کند. در فیلم بر قدرت اراده، توانایی غلبه‌ی انسان بر طبیعت، استقامت ورزیدن در انجام کار، پذیرفتن یکی از واقعیت‌های زندگی به نام پیری و ویژگی‌های آن تأکید شده است. ارتباط پیرمرد با پسرکی نوجوان و تلاش پسرک برای زنده نگه داشتن امید در پیرمرد نیز از موضوعات الهام‌بخش فیلم است. در فیلم صحنه‌های خشن و ترسناک متعددی وجود دارد؛ از جمله غصه خوردن پسرک از این‌که پیرمرد هر روز دست خالی از دریا برمی‌گردد، اندیشیدن پیرمرد راجع به این‌که باید ماهی‌ای که دوستش دارد بکشد، تصمیم پیرمرد برای ضربه زدن به قلب ماهی و احساس این‌که برادرش را کشته است، حمله‌ی یک کوسه به ماهی پیرمرد بعد از صید آن و ضربه زدن پیرمرد به کوسه با نیزه. پرداختن به موضوع پیری و از کارافتادگی پیرمرد و تنهایی او در دریای بیکران ممکن است برای کودکان اضطراب‌آور باشد؛ هرچند می‌تواند برای نوجوانان الهام‌بخش باشد. تماشای این فیلم برای کودکان زیر ۱۳ سال پیشنهاد نمی‌شود. برای کودکان و نوجوانان ۱۳ تا ۱۵ سال هم در صورتی پیشنهاد می‌شود که فیلم را همراه والدین تماشا کنند تا هم احساس امنیت کنند و هم فرصت گفتگو درباره‌ی داستان فیلم برایشان فراهم شود.

چکیده داستان

سنتیاگو پیرمرد مهربان و خوش‌قلبی است که بهترین دوستش پسری نوجوان به نام مانیلی است. او هشتاد و چهار روز است که هیچ صیدی نکرده اما پسرک هر روز به او دلگرمی می‌دهد و هر دو امیدوارند که سنتیاگو به‌زودی صید خوبی داشته باشد. در روز هشتاد و پنجم صید بزرگی نصیب پیرمرد می‌شود که در تمام عمرش ندیده است. یک ماهی مارلین به بزرگی یک قایق به قلاب پیرمرد افتاده است و حالا سنتیاگو باید برای حفظ صیدش تلاش کند. تلاشی که سه شبانه‌روز ادامه می‌یابد و پیرمرد هر آنچه از مهارت‌ها و توانایی جسمی در چنته دارد به ‌کار می‌گیرد تا ماهی را از دست ندهد. بالاخره با ضربه‌ای که به قلب ماهی می‌زند صیدش را به پایان می‌رساند و عزم بازگشت به ساحل گلف‌استریم می‌کند. اما دیگر رمقی برای حفظ صیدی که روزها برای به‌ دست آوردنش تلاش کرده ندارد و پس از کمی درگیری، صیدش را به کوسه‌ها وامی‌گذارد و تنها اسکلت ماهی به ساحل می‌سد.

فرصت‌هایی برای گفتگو

به نظر شما چرا برای پیرمرد مهم بود که آن ماهی بزرگ مارلین را صید کند؟ او می‌خواست چه چیزی را به خودش اثبات کند؟ چرا پیرمرد از این‌که ماهی را صید کرد پشیمان شده بود؟ شما اگر جای او بودید چه تصمیمی می‌گرفتید؟ به نظر شما پیرمرد باز هم به دریا می‌رود و دوباره ماهیگیری می‌کند؟ رابطه‌ی پیرمرد و پسربچه را دوست داشتید؟ تا به حال شده با بزرگ‌تری همچین رابطه‌ای داشته باشید؟

جزئیات فیلم
مدت زمان 87
سال انتشار 1958